M1:513 — چند خورشیدِ کرَم افروخته / تا که ابر و بحر جود آموخته

这句诗是鲁米一连串比喻中的一环，用以阐明万物的美德皆源自唯一的真主。在前文中，他提到是“恩赐之雨”让海洋变得“遍洒珍珠”（M1:512）。此处，他将源头追溯得更深：是什么让雨云和海洋本身学会了“给予”（جود, jūd）？答案是“仁慈的太阳”（خورشیدِ کرَم, khorshīd-e karam）。

这里的“太阳”是真主的象征，祂的“仁慈”（karam）如同太阳的光与热，是终极的、主动的能量源。云与海，在自然界中是慷慨的象征——云降下生命之雨，海洋孕育无数宝藏。然而，鲁米指出，它们的慷慨并非与生俱来，而是一种“习得”的行为（آموخته）。它们是学生，而真主是那位点燃了无数个太阳来教导它们的老师。

这个比喻的核心思想是：受造物所展现的一切善与美，都只是神圣属性的微弱回响与被动反映。云之所以能降雨，是因为太阳蒸发了海水；海之所以富饶，也是因为承接了来自天上的恩典。因此，世间万象看似形态各异（“صورت روش”），其根本的动力与法则（“حقیقت راه”）却只有一个。这节诗将读者的目光从被造物的行为引向了造物主那无限、永恒的品质本身。

مولانا در این بیت به ریشه‌ی اصلی تمام بخشش‌ها و سخاوت‌های عالم اشاره می‌کند. او با استفاده از تمثیل‌های طبیعی، این مفهوم عمیق عرفانی را بیان می‌کند که هر کمالی در جهان مخلوقات، از جمله «جود» و بخشندگی، در اصل از خود آن موجودات نیست، بلکه عطیه‌ای از جانب خداوند است.

ابر می‌بارد و دریا مروارید می‌بخشد، اما این سخاوت را از کجا آموخته‌اند؟ مولانا پاسخ می‌دهد که این‌ها شاگردان «خورشیدِ کرَم» حق هستند. همان‌طور که خورشید مادی با تابش خود به ابر و دریا حیات و انرژی می‌بخشد، یک «خورشید معنوی» یعنی بخشندگی بی‌پایان الهی، بر تمام هستی تابیده و به هر موجودی به اندازه‌ی ظرفیتش، صفت بخشندگی را تعلیم داده است. ابر و دریا تنها آینه‌هایی هستند که این کرم ازلی را بازتاب می‌دهند.

این بیت تأکیدی است بر اصل توحید افعالی در عرفان: هیچ فاعلی در عالم جز خدا وجود ندارد و هر فعل و صفتی که در مخلوقات می‌بینیم، در حقیقت تجلی فعل و صفت اوست. بنابراین، سخاوت ابر و دریا، درسی است که از منبع اصلی کرم، یعنی خداوند، فرا گرفته‌اند.