M1:97 — گفت ای نور حَقُ و دفعِ حَرَج / معنی‌ اَلصَّبْرُ مِفتاحُ الفرج

این بیت، اوج لحظه‌ی وصال و قدردانی پادشاه است. او پس از جستجویی طولانی و صبورانه که با توکل به راهنمایی الهی در خواب همراه بود، سرانجام به طبیب عارف دست یافته است. اکنون، در مواجهه با این ولیّ خدا، او را نه فقط یک شخص، بلکه تجلی مفاهیم معنوی عمیق می‌بیند.

خطاب «ای نور حق» نشان می‌دهد که پادشاه در این طبیب، بازتابی از نور و هدایت الهی را مشاهده می‌کند. او درمانگری است که از منبعی فراتر از دانش بشری یاری می‌گیرد. عبارت «دفع حرج» مستقیماً به مشکل اصلی داستان اشاره دارد: بیماری کنیزک که پادشاه را در تنگنا و «حرج» قرار داده بود. پادشاه امید دارد که این طبیب، گره‌گشای این مشکل بزرگ باشد.

مصرع دوم، یک ضرب‌المثل مشهور عربی («الصَّبْرُ مِفتاحُ الفَرَج») را به کار می‌گیرد، اما به شکلی تجربی و زنده. پادشاه نمی‌گوید که به این ضرب‌المثل باور دارد، بلکه می‌گوید که این طبیب، خودِ معنای این جمله است. صبر پادشاه در دعا و جستجو، به یافتن این مرد الهی (کلید) منجر شده و اکنون او در آستانه‌ی گشایش (فرج) قرار دارد. این بیت، صبر را از یک فضیلت انتزاعی به یک واقعیت عینی و قابل ملاقات تبدیل می‌کند.