M2:2677 — امتحان شیر و کلبم کرد حق / امتحان نقد و قلبم کرد حق

در این بیت، ابلیس به معاویه توضیح می‌دهد که نقش او در جهان هستی، نقشی الهی و ضروری است. او خود را به ابزاری تشبیه می‌کند که خداوند برای «امتحان» و «آزمایش» آفریده است.

همان‌طور که برای تشخیص شیر (نماد شجاعت و اصالت) از سگ (نماد پستی و دنباله‌روی)، یا برای تمایز سکه‌ی «نقد» (خالص و باارزش) از سکه‌ی «قلب» (تقلبی و بی‌ارزش) به یک معیار و محک نیاز است، ابلیس نیز خود را آن معیار معرفی می‌کند. او ادعا می‌کند که وجود او و وسوسه‌هایش، وسیله‌ای است تا جوهر حقیقی انسان‌ها آشکار شود. کسانی که اصالت و گوهر الهی دارند (شیر، نقد) در این آزمون سربلند بیرون می‌آیند و کسانی که باطنی پست و تقلبی دارند (سگ، قلب) خود را رسوا می‌کنند.

مولانا از زبان ابلیس این دیدگاه را مطرح می‌کند که شر و وسوسه، کارکردی معرفتی در نظام آفرینش دارند: بدون وجود آن‌ها، خیر و حقیقت پنهان می‌ماند و فضیلت‌ها محک نمی‌خورند. این بیت، بخشی از دفاعیه‌ی پیچیده‌ی ابلیس است که در آن، خود را نه یک شورشی مستقل، بلکه یک مأمور الهی برای اجرای طرح بزرگ‌تر خداوند معرفی می‌کند.