M2:2742 — دل مگر رنجور باشد بد دهان / که نداند چاشنی این و آن

در این بخش از داستان، معاویه در حال گفتگو با ابلیس است و به او می‌گوید که راه تشخیص سخن راست از دروغ، احساسی است که در دل ایجاد می‌کند. سخن راست در دل آرامش و اطمینان می‌آفریند، در حالی که دروغ باعث تشویش و بی‌قراری می‌شود.

این بیت یک استثنا را بیان می‌کند: اگر دلی نتواند این تفاوت را حس کند، نشانهٔ بیماری و فساد آن دل است. مولانا دل را به دهان و حس چشایی تشبیه می‌کند. همان‌طور که فرد بیمار، مزهٔ واقعی غذاها را نمی‌فهمد و طعم‌ها برایش تلخ یا بی‌مزه است (اصطلاحاً «بد دهان» شده)، دلی که با گناه، حرص و هواهای نفسانی بیمار شده باشد نیز حس تشخیص معنوی خود را از دست می‌دهد. چنین دلی دیگر نمی‌تواند «چاشنی» یا طعم شیرین حقیقت را از طعم تلخ و ناگوار دروغ بازشناسد.

بنابراین، ناتوانی در درک حقایق معنوی، یک نقص معرفتی نیست، بلکه یک بیماری روحی است که باید درمان شود. سلامت دل، شرط اصلی برای درک حقیقت است.