M2:2932 — این حقیقت دان نه حق‌اند این همه / نه به کلی گمرهانند این رمه

مولانا در این بخش به پدیده‌ی کثرت و اختلاف مذاهب و مکاتب فکری می‌پردازد. فیلسوف، متکلم، عارف و دیگران هر یک به زبانی از حقیقتی نادیدنی سخن می‌گویند و گاه یکدیگر را تخطئه می‌کنند. این بیت، راه حلی میانه و عمیق برای این مسئله عرضه می‌کند.

نکته‌ی اصلی این است که نباید نگاهی سیاه و سفید داشت. مولانا هشدار می‌دهد که هیچ‌یک از این راه‌ها را نباید به عنوان «حق مطلق» پذیرفت، زیرا حقیقت کامل و بی‌نقص نزد خداست و در قالب یک مکتب بشری نمی‌گنجد. از سوی دیگر، نباید همه‌ی آن‌ها را یکسره «باطل» و گمراهی محض دانست. هر یک از این مکاتب، پرتوی از حقیقت را در خود دارند و به همین دلیل است که می‌توانند پیروانی را به خود جذب کنند.

در ابیات بعدی، مولانا این ایده را با تمثیل‌های زیبایی شرح می‌دهد: پول تقلبی (قلب) فقط به اعتبار وجود پول واقعی (زر) است که رواج پیدا می‌کند. دروغ فروغ و رونق خود را از راستی می‌گیرد. اگر گندم مرغوبی در کار نباشد، هیچ‌کس جوی گندم‌نما را نمی‌خرد. بنابراین، وجود این همه مکاتب و مدعیان، خود گواهی است بر وجود یک حقیقت اصیل که همگان در جستجوی آن هستند و این راه‌های گوناگون، بازتاب‌های ناقصی از آن حقیقت واحدند.