M3:4172 — تا به جای نعمتت منعم رسد / جمله نعمتها برد بر تو حسد

این بیت در ادامه‌ی تمثیل نخودی که در دیگ می‌جوشد، هدف نهایی تحمل سختی‌ها و ابتلائات را بیان می‌کند. مولانا توضیح می‌دهد که رنج و سختی، ابزاری برای یک معامله‌ی بزرگ معنوی است: سالک از «نعمت» (آسایش و خوشی‌های دنیوی و وجود مادی خود) می‌گذرد تا به «مُنعم» (بخشاینده‌ی نعمت، یعنی خداوند) برسد.

این گذار، یک دگرگونی بنیادین در سطح وجودی است. انسان از وابستگی به مخلوقات و مواهب ظاهری رها شده و به سرچشمه‌ی هستی متصل می‌شود. این اتصال، مقامی چنان والا و ارزشمند است که تمام نعمت‌های دیگر در برابر آن بی‌رنگ و ناچیز جلوه می‌کنند و به حال کسی که به چنین جایگاهی رسیده «حسد» می‌برند. در منطق عرفانی، حسادت در اینجا به معنای غبطه خوردن و آرزوی داشتن آن مقام است.

بنابراین، جوشیدن در دیگ بلا، نه برای نابودی، بلکه برای رسیدن به عالی‌ترین مرتبه‌ی ممکن است: فنای در صفات و رسیدن به ذات حق، که در آن، خودِ فرد تبدیل به یک نعمت بی‌بدیل می‌شود.