M3:4172 — تا به جای نعمتت منعم رسد / جمله نعمتها برد بر تو حسد

这句诗出自鹰嘴豆在锅中被煮的比喻。鹰嘴豆象征着在苦难中挣扎的信徒，沸水则是真主降下的考验。鲁米通过锅边主妇之口向鹰嘴豆（即求道者）解释，忍受这“烹煮”之苦，是为了实现一种根本性的转化。

在此之前，鹰嘴豆在春天草地上生长（第4170节），享受着真主赐予的“恩典”（نعمت, niʿmat）——阳光、雨水和土壤。然而，这些只是间接的、被造的福分。考验（沸水）的目的，是焚尽求道者对这些次等事物的依恋，使其净化、升华。这句诗揭示了这一过程的终极目的：求道者将不再满足于“恩典”，而是直接与“施恩者”（منعم, Munʿim），即真主本身，合一。这是一种从拥有“某物”到拥有“存在之源”的飞跃。

第二行诗“届时万般恩典皆会对你心生妒羡”强调了这一成就的无上价值。世间所有的福报、快乐和成就，与亲证神圣本源的体验相比，都显得微不足道，甚至会“嫉妒”获得这种终极奖赏的灵魂。这并非指字面上的嫉妒，而是一种诗学表达，用以凸显与真主同在的境界是最高、最值得渴求的终点。

این بیت در ادامه‌ی تمثیل نخودی که در دیگ می‌جوشد، هدف نهایی تحمل سختی‌ها و ابتلائات را بیان می‌کند. مولانا توضیح می‌دهد که رنج و سختی، ابزاری برای یک معامله‌ی بزرگ معنوی است: سالک از «نعمت» (آسایش و خوشی‌های دنیوی و وجود مادی خود) می‌گذرد تا به «مُنعم» (بخشاینده‌ی نعمت، یعنی خداوند) برسد.

این گذار، یک دگرگونی بنیادین در سطح وجودی است. انسان از وابستگی به مخلوقات و مواهب ظاهری رها شده و به سرچشمه‌ی هستی متصل می‌شود. این اتصال، مقامی چنان والا و ارزشمند است که تمام نعمت‌های دیگر در برابر آن بی‌رنگ و ناچیز جلوه می‌کنند و به حال کسی که به چنین جایگاهی رسیده «حسد» می‌برند. در منطق عرفانی، حسادت در اینجا به معنای غبطه خوردن و آرزوی داشتن آن مقام است.

بنابراین، جوشیدن در دیگ بلا، نه برای نابودی، بلکه برای رسیدن به عالی‌ترین مرتبه‌ی ممکن است: فنای در صفات و رسیدن به ذات حق، که در آن، خودِ فرد تبدیل به یک نعمت بی‌بدیل می‌شود.