M3:4182 — ز ابر و خورشید و ز گردون آمدی / پس شدی اوصاف و گردون بر شدی

این بیت بخشی از تمثیل نخود در حال جوشیدن است که نماد سفر روح انسان در کوران سختی‌هاست. مولانا در اینجا به نخود (و در معنای وسیع‌تر، به انسان) یادآوری می‌کند که ریشهٔ مادی او در طبیعت است؛ همان‌طور که یک گیاه برای رشد به باران (ابر)، نور (خورشید) و چرخش افلاک (گردون) نیازمند است.

اما این تنها نقطهٔ آغاز است. مرحلهٔ دوم، که با «پس» مشخص شده، یک جهش و دگرگونی عظیم را نشان می‌دهد. آن وجود گیاهی و مادی، پس از پخته شدن و خورده شدن، به جزئی از وجود انسان تبدیل می‌شود. در این مرتبهٔ جدید، دیگر صرفاً ماده نیست، بلکه به «اوصاف» و کیفیات انسانی بدل می‌گردد: به انرژی برای اندیشه، به نیرویی برای عمل، و به صفاتی چون صدق و عشق. این همان «گردون بر شدن» است؛ یعنی فراتر رفتن از عالم مادی و افلاک که خاستگاه اولیهٔ او بود. این بیت، اصل تصعید و تکامل در اندیشهٔ مولانا را به زیبایی بیان می‌کند: چگونه وجود از مرتبهٔ جمادی و نباتی به حیوانی و سپس به مرتبهٔ انسانی و روحانی عروج می‌کند.