M3:4192 — زان حدیث تلخ می‌گویم ترا / تا ز تلخیها فرو شویم ترا

این بیت زبان حال آشپز (نماد خداوند یا پیر راه) در گفتگو با نخود (نماد انسان سالک) است. مولانا توضیح می‌دهد که سختی‌ها و «پخته شدن» در دیگ تقدیر، ظاهری تلخ اما باطنی درمانگر دارد. همان‌طور که آشپز با آب داغ و جوشش، نخود را از خامی و سختی به نرمی و لطافت می‌رساند، خداوند نیز با ابتلائات و سختی‌ها که همچون «سخن تلخ» به نظر می‌رسند، روح انسان را از ناپاکی‌ها، خامی‌ها و تلخی‌های نفسانی پاک می‌کند.

این «حدیث تلخ» در واقع همان فرایند دشوار ولی ضروری تزکیه و تحول معنوی است. هدف از این رنج، آزار دادن نیست، بلکه شستشو و پالایش است. همان‌گونه که در بیت بعدی اشاره می‌شود، انگور باید سرمای فشار و سختی را تحمل کند تا از افسردگی و خامی رها شده و به شراب ناب تبدیل شود. بنابراین، سختی‌ها ابزار تطهیر هستند و پذیرش آن‌ها با رضایت، راه رسیدن به شیرینی و کمال است.