M5:2858 — هیچ نندیشد که چندین سال من / می‌خورم زین سبزه‌زار و زین چمن

این بیت، نقطهٔ مرکزی حکایت گاو در جزیره است. مولانا از زبان این گاو (که نماد «نفس» انسان است) سخن می‌گوید و غفلت او را به تصویر می‌کشد. این حیوان هر روز از علفزار سرسبز می‌خورد و فربه می‌شود، اما شب‌هنگام از ترس گرسنگیِ فردا، لاغر و نحیف می‌گردد. با اینکه این چرخه سال‌هاست تکرار می‌شود و هر صبح روزی او به وفور فراهم است، او هرگز به این تجربهٔ مکرر و این لطف همیشگی خداوند اعتماد نمی‌کند.

نکتهٔ کلیدی در این بیت، کلمهٔ «نندیشد» است. مشکل گاو، کمبود روزی نیست، بلکه فقدان «اندیشه» و «تفکر» در مورد گذشته است. او به جای آنکه به تجربهٔ سالیان دراز خود و رزق بی‌وقفه‌ای که دریافت کرده بنگرد و به منبع آن اعتماد کند، اسیر ترس از آینده‌ای نامعلوم است. مولانا با این تصویر ساده، اضطراب دائمی انسان را نقد می‌کند که ناشی از بی‌توجهی به لطف و عنایت مستمر خداوند در گذشته و حال است. این بیت، مقدمه‌ای است برای نتیجه‌گیری‌های بعدی که انسان باید به جای نگرانی برای «مستقبل» (آینده)، به «ماضی» (گذشته) و الطافی که دیده، بنگرد.