M6:289 — تا خیال و فکر خوش بر وی زند / فکر شیرین مرد را فربه کند

این بیت بخشی از راهکار درمانی خواجه برای غلام بیمارش است. غلام از عشق دختر خواجه بیمار و نحیف شده است. خواجه به جای تنبیه، روشی روان‌شناختی را پیشنهاد می‌کند: به غلام امید وصال بدهید تا حالش خوب شود.

مولانا در اینجا به یک اصل مهم روان‌تنی اشاره می‌کند: تأثیر مستقیم افکار و حالات روحی بر جسم. «فکر شیرین» یا همان امید و خیال خوش، می‌تواند تأثیری واقعی و فیزیکی بر بدن بگذارد و فرد را «فربه» کند. «فربه» در اینجا صرفاً به معنای چاقی نیست، بلکه به معنای سلامت، سرزندگی، و قوی شدن است. همانطور که در ابیات بعدی می‌آید، این «فربهی» با فربهی حیوانی که از علف است، فرق دارد؛ این نیرویی است که از عزت، شرف و خبر خوش به آدمی می‌رسد.

بنابراین، خواجه معتقد است که با تزریق امید و خیال خوش به ذهن غلام، می‌تواند او را از بستر بیماری بلند کند. این بیت، قدرت شفابخش امید و تأثیر اندیشه بر سلامت جسم را به زیبایی بیان می‌کند.