M6:2961 — زین سبب آمد سوی اصحاب کلب / هست صورتها حبوب و مور قلب

مولانا در این بیت، تمثیل مورچه و دانه را به یک داستان مشهور قرآنی پیوند می‌زند تا نکتهٔ اصلی خود را روشن‌تر سازد: جاذبهٔ حقیقی میان باطن‌ها و گوهرهاست، نه صورت‌ها و ظواهر.

در ابیات قبل، مولانا توضیح داد که وقتی دو مورچه، یکی حامل گندم و دیگری جو، به سوی هم می‌روند، این حرکت از آنِ مورچه‌هاست، نه دانه‌ها. دانه (صورت و جسم) تابع و ابزاری در دست مورچه (روح و قلب) است. روح است که به سوی هم‌جنس خود کشیده می‌شود.

اکنون برای اثبات این مدعا، به داستان «اصحاب کهف» اشاره می‌کند. سگ آنان، با اینکه از نظر صورت ظاهری حیوانی بیش نبود، به دلیل خو و منش پاکی که در باطن داشت، مجذوب گوهر معنوی آن جوانمردان شد و به آنان پیوست. قلب آن سگ (مورچه)، جنس واقعی خود را در قلب آن مردان خدا (مورچه‌ای دیگر) بازشناخت و به سوی آنان کشیده شد. در این نگاه، صورت انسانی یا حیوانی (دانه) اهمیتی ندارد، بلکه این قلب‌ها هستند که یکدیگر را می‌جویند و پیدا می‌کنند. این بیت تأکیدی است بر اصالت باطن و بی‌اهمیتی صورت در تعیین پیوندهای حقیقی.