อ่าน Daftar 6 คาวาริซมีชาฮ์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาเขา เห็นม้าที่หายากมากในขบวนของเขา และหัวใจของกษัตริย์ก็ผูกพันกับความงามและความว่องไวของม้านั้น และเอมาดุลมุลก์ทำให้ม้านั้นเย็นชาในหัวใจของกษัตริย์ และกษัตริย์เลือกเขาเหนือการมองเห็นของเขา ดังที่นักปราชญ์ ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาเขา ได้กล่าวไว้ในอิลอฮีนามาว่า “เมื่อลิ้นแห่งความอิจฉากลายเป็นนายหน้าขายทาส คุณจะพบยูซุฟจากผ้าคอตตอนหยาบ” จากการเป็นนายหน้าของพี่น้องที่อิจฉาของยูซุฟ ความงามนั้นถูกปกปิดไว้มากมายในหัวใจของผู้ซื้อ และเริ่มดูน่าเกลียด จนกระทั่ง “และพวกเขาไม่สนใจเขา” โคลงคู่ 3375

M6:3375 — که حرم با هر چه دارم گو بگیر / تا بگیرد حاصلم را هر مغیر

که حرم با هر چه دارم گو بگیرتا بگیرد حاصلم را هر مغیر
✦ แสดงผลโคลงคู่นี้เป็นไทย

M6:3375

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — จากบทบรรยายมัษนวีที่บันทึกไว้ของเขา

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: بگو که خانواده‌ام و هر آنچه دارم را بگیر؛ تا هر غارتگری بیاید و حاصل زندگی‌ام را ببرد. معنا: این بیت از زبان مردی است که برای نجات اسب خود، التماس‌کنان می‌گوید حاضر است تمام خانواده و دارایی‌اش را فدای آن اسب کند و هر غارتگری می‌تواند هرچه دارد را ببرد، تنها اسبش در امان بماند.

شرح

این بیت، روایتگر حالتی از شیفتگی و تعلق خاطر است که در نگاه اول شاید عجیب و نامتعارف جلوه کند، اما در واقع اوج اخلاص و صدق در بیان یک خواست قلبی است. مردی که اسبش در خطر است، با تمام وجود و نه از سر تعارف، بلکه با صداقت تمام اعلام می‌کند که حاضر است تمامی حرم (خانواده) و دارایی‌اش را از دست بدهد؛ بگذار غارتگران هر آنچه دارد ببرند، فقط آن اسب برایش بماند.

مولانا در این داستان، به خوبی به ما نشان می‌دهد که چگونه یک شیء، در اینجا یک اسب، می‌تواند تا سرحد جان برای کسی ارزش پیدا کند. این «تکلف نیست، نی تزویری است» که التماس‌کننده می‌گوید، کلید درک این بیت است. او ریا نمی‌کند؛ خواسته‌اش برخاسته از عمق وجود اوست، هرچند که ممکن است برای دیگران قابل فهم نباشد یا حتی ملامت‌برانگیز.

این صحنه یادآور این نکته مهم است که تعلقات انسان همیشه تابع منطق متعارف و ارزش‌گذاری‌های اجتماعی نیست. گاهی یک چیز، نه به خاطر ارزش مادی‌اش، بلکه به دلیل پیوندی عمیق و غیرقابل توضیح، برای فرد حیاتی می‌شود. اینجاست که مولانا با ظرافت خاص خود، به ژرفای نفس آدمی راه می‌یابد و تفاوت میان تعلقات سطحی و آن‌هایی که با «جان» گره خورده‌اند را به تصویر می‌کشد. همانطور که در مواضع دیگر می‌فرماید: «از زن و زر و عقارم صبر هست / این تکلف نیست، نی تزویری است.» این سخن نشان از اولویت‌بندی بی‌پرده و صریح اوست، اولویت‌بندی‌ای که از محاسبه و سوداگری به دور است و از سرِ صدقِ یک دلِ وابسته برمی‌خیزد. مولانا با این داستان‌های جزئی، ما را به تأمل در باب «ارزش» و «اولویت» در زندگی فرامی‌خواند و نشان می‌دهد که چگونه در لحظات بحرانی، پرده از روی ترجیحات حقیقی انسان برداشته می‌شود.

نکات کلیدی

  • شدت تعلق خاطر انسان به یک شیء خاص می‌تواند از هر معیار متعارفی فراتر رود.
  • صداقت در بیان خواسته‌های درونی، حتی اگر غیرمتعارف باشد، از تزویق و ریا باارزش‌تر است.
  • این بیت نشان می‌دهد که مولانا به تحلیل روان‌شناختی تعلقات انسانی، بدون قضاوت اخلاقی، علاقه‌مند است.
  • ارزش حقیقی یک چیز برای فرد، ممکن است با ارزش مادی یا اجتماعی آن کاملاً متفاوت باشد.

Sources: d6-s75 · 01:18:58 d6-s75 · 01:20:29

به زبانِ تو — ภาษาของคุณ · AI

บทสนทนา — ถามเกี่ยวกับบทกลอนนี้ — ตอบจากมัษนาวี พร้อมอ้างอิงทุกบทกลอน

บทสนทนาของคุณจะอยู่บนอุปกรณ์นี้ เว้นแต่คุณจะแบ่งปัน

สิ่งที่ผู้อ่านถาม

ยังไม่มีคำถามที่แบ่งปัน — คำถามของคุณอาจเป็นคำถามแรก