อ่าน Daftar 6 คอจาบอกผู้ไกล่เกลี่ยในความฝันถึงรายละเอียดหนี้ของเพื่อนคนนั้นที่มา และชี้จุดที่ฝังเงินนั้น และฝากข้อความถึงทายาทว่า “อย่ามองว่ามันมาก และอย่าเอาอะไรกลับไป แม้ว่าเขาจะไม่ยอมรับมันเลย หรือไม่ยอมรับบางส่วน ก็จงทิ้งไว้ที่นั่น เพื่อให้ใครก็ตามที่ต้องการจะเอาไป เพราะฉันได้ให้คำมั่นสัญญากับอัลลอฮ์ว่าแม้แต่เหรียญเดียวจากเงินนั้นจะไม่กลับมาหาฉันและครอบครัวของฉัน” และอื่น ๆ โคลงคู่ 3550

M6:3550 — بهر او بنهاده‌ام آن از دو سال / کرده‌ام من نذرها با ذوالجلال

بهر او بنهاده‌ام آن از دو سالکرده‌ام من نذرها با ذوالجلال
✦ แสดงผลโคลงคู่นี้เป็นไทย

M6:3550

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — จากบทบรรยายมัษนวีที่บันทึกไว้ของเขา

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن را از دو سال پیش برای او کنار نهاده‌ام؛ من با خداوند ذوالجلال نذرهای کرده‌ام. معنا: این بیت از زبان خواجه‌ای سخن می‌گوید که برای ادای دین مهمانی نیازمند، سال‌ها قبل مالی را کنار نهاده و با خدا عهد و پیمان بسته است که هرگز آن را باز پس نگیرد.

شرح

این بیت در ادامهٔ داستان خواجهٔ درگذشته‌ای می‌آید که در خواب به پایمردی نشان می‌دهد که در کجا مالی را برای مهمان نیازمندی که روزی نزد او خواهد آمد، پنهان کرده است. کلام از زبان خواجه‌ای است که در آن عالم دیگر، بر عهد و نذر خود وفادار مانده است. مولانا در اینجا از واژهٔ «نذر» استفاده می‌کند که به‌لحاظ فقهی، تعهد خاصی است که انسان در قبال خداوند برعهده می‌گیرد. من خود بارها این نکته را یادآور شده‌ام که واژگان در مثنوی نه صرفاً از سر تصادف، که از سر حال و معنای درون مولانا برمی‌خیزند. اگرچه شاید به ظاهر «عهد» در اینجا دقیق‌تر می‌بود، اما انتخاب «نذر» معنایی عمیق‌تر از یک تعهد صرف دارد. نذر، معنای یک عزم قاطع و عملی را در خود نهفته دارد که با ذوالجلال بسته شده است؛ یعنی با خداوند صاحب جلال و بزرگی، که نقض چنین تعهدی در محضر او گناهی بس بزرگ است. این تعبیر، ورای یک حکم فقهی خشک، به یک پایبندی عمیق اخلاقی و معنوی اشاره دارد. خواجهٔ داستان، نه تنها مال را از دو سال پیش برای این مهمان ناشناس کنار گذاشته، بلکه با «ذوالجلال» نذرها کرده است که هیچ حبه‌ای از آن مال به او و متعلقانش بازنگردد. این نشانه‌ای از نهایت سخاوت و نیت پاکی است که هبه را غیرقابل استرداد می‌داند. پیامبر گرامی اسلام، به روایتی، فرموده‌اند: «العائد فی هبته کالکلب یعود فی قیئه»؛ یعنی کسی که هبهٔ خود را پس بگیرد، همچون سگی است که به قِیِ خود بازگردد. این تعبیر بسیار قاطع و اخلاقی، عمق ناپسندی بازپس‌گیری هدیه را نشان می‌دهد. خواجهٔ داستان، با اتکا به همین اصل اخلاقی، نذر خود را حتی پس از مرگ نیز لازم‌الاجرا می‌داند. این تمسک به «نذرها با ذوالجلال»، عهدخواهی از ذات الهی برای تثبیت نیتی پاک است که خواجه از سال‌ها پیش در دل داشته است. این تنها یک وصیت ساده نیست، بلکه نمادی از پیوندی عمیق با پروردگار و عمل به مقتضای این پیوند است؛ عملی که فراتر از عمر دنیوی، دوام می‌یابد و نتیجهٔ آن، گشایش گره از کار بنده‌ای نیازمند است. این داستان درس بزرگی از مسئولیت‌پذیری معنوی و وفای به عهد با پروردگار را به ما می‌آموزد.

نکات کلیدی

  • تعهد بی‌چون‌وچرا به عهدها و نذرهای الهی.
  • اهمیت اخلاقی و معنوی عدم بازپس‌گیری هدیه و عطایا.
  • نیت پاک و foresight در اعمال خیر، که فراتر از عمر دنیوی می‌رود.
  • پایبندی به عهد با خداوند به عنوان نشانه‌ای از ارتباط عمیق روحانی.

Sources: d6-s78 · 46:00:00 d6-s78 · 47:22:00 d6-s78 · 00:51:30 d6-s78 · 00:52:13

به زبانِ تو — ภาษาของคุณ · AI

บทสนทนา — ถามเกี่ยวกับบทกลอนนี้ — ตอบจากมัษนาวี พร้อมอ้างอิงทุกบทกลอน

บทสนทนาของคุณจะอยู่บนอุปกรณ์นี้ เว้นแต่คุณจะแบ่งปัน

สิ่งที่ผู้อ่านถาม

ยังไม่มีคำถามที่แบ่งปัน — คำถามของคุณอาจเป็นคำถามแรก