อ่าน Daftar 6 หลังจากที่พวกเขาซ่อนตัวอยู่ในเมืองหลวงของจีนมานาน และความอดทนหมดลง พี่ชายคนโตก็กล่าวว่า “ฉันจะไปลาแล้ว ฉันจะไปเสนอตัวต่อกษัตริย์ แต่ขอให้ก้าวหนึ่งนำฉันไปสู่เป้าหมายของฉัน หรือฉันจะเอาหัวของฉันลง เช่นเดียวกับหัวใจที่สิ้นหวัง” และคำแนะนำของน้องชายของเขาไม่ได้ช่วยอะไร “โอ้ ผู้ตำหนิผู้หลงรัก จงปล่อยผู้ที่อัลลอฮ์ทรงทำให้หลงผิด เธอจะนำทางเขาได้อย่างไร” และอื่น ๆ โคลงคู่ 4150

M6:4150 — خندقی از قعر خندق تا گلو / پر ز سرهای بریده زین غلو

خندقی از قعر خندق تا گلوپر ز سرهای بریده زین غلو
✦ แสดงผลโคลงคู่นี้เป็นไทย

M6:4150

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — จากบทบรรยายมัษนวีที่บันทึกไว้ของเขา

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: خندقی عمیق، از ژرفا تا گلوگاه پر شده است از سرهای بریده‌ای که قربانی این زیاده‌روی و جاه‌طلبی گشته‌اند.

معنا: این بیت تصویری هولناک از یک خندق مملو از سرهای بریده ارائه می‌دهد تا پیامدهای فجیع دعوی‌های گزاف و زیاده‌روی در جاه‌طلبی را به نمایش بگذارد.

شرح

در اینجا مولانا یک تابلوی خونین از عواقب هولناک جاه‌طلبی و زیاده‌روی در دعواها به ما نشان می‌دهد. بیت به صراحت از «سرهای بریده» و «غلو» سخن می‌گوید، و این نه یک تصویرسازی ادبی صرف، بلکه هشداری است اخلاقی و وجودی. من همواره بر این نکته تأکید کرده‌ام که جان آدمی شریف است و هیچ قدرتی، هیچ مصلحتی، و هیچ ادعایی نمی‌تواند به ما اجازه دهد که آن را ارزان بپنداریم و بی‌بها کنیم.

این همان درسی است که از قصه‌ی داوود پیامبر در تورات می‌آموزیم، و محی‌الدین ابن‌عربی نیز در فصوص‌الحکم آن را ذکر می‌کند: داوود می‌خواست معبدی بسازد، اما دیوارها فرو می‌ریختند. نالید که چرا چنین می‌شود؟ پاسخ آمد که تو خون بندگان مرا ریخته‌ای. داوود جنگجو بود، به امر خدا هم جنگیده بود، اما خداوند فرمود: «جان نزد من عزیز است، حتی اگر به امر من ریختی، اما جان عزیز است.» این را باید در گوش جان آویخت. جان آدمیان، اعم از کافر و جانی، گران است و ما حق نداریم آن را ارزان بکنیم.

مولانا با این تصویر تلخ از «خندقی پر ز سرهای بریده» به ما می‌آموزد که چگونه دعوی‌های بلندپروازانه و «رفعِت‌جویی»‌ها می‌توانند به چنین نتایج فجیعی ختم شوند. اینجا برادران دارند به برادر بزرگ‌ترشان هشدار می‌دهند: این راهی که تو می‌روی، به چنین خندق‌هایی ختم می‌شود. نباید اجازه دهیم که پادشاهان مستبد، که به نام مصلحت «صد خون کنند»، قبح این قبیح‌ترین کار را بریزند و ما را نسبت به «جان و خون آدمیان آسان‌گیر» کنند. این یک هشدار ابدی است برای همه ما، که با «چشم اعتبار» به این صحنه‌های تاریخی و بشری نگاه کنیم و از هرگونه «دعوی» بی‌اساس و «غلو» در آن بپرهیزیم.

نکات کلیدی

  • جان آدمی، فارغ از عقیده و عمل، ارزشمند و مقدس است و نباید ارزان پنداشته شود.
  • جاه‌طلبی و دعوی‌های بی‌اساس، خصوصاً در پی کسب رفعت و قدرت، می‌توانند به فجایع انسانی منجر شوند.
  • این بیت هشداری اخلاقی در برابر ستم و استبداد است که به نام مصلحت، خون انسان‌ها را بی‌ارزش می‌کند.
  • مولانا تاکید می‌کند که باید با چشم عبرت به تاریخ نگریست و از تکرار خطاهای گذشتگان پرهیز کرد.

Sources: d6-s93 · 39:05:00 d6-s93 · 42:49:00 d6-s93 · 45:00:00

به زبانِ تو — ภาษาของคุณ · AI

บทสนทนา — ถามเกี่ยวกับบทกลอนนี้ — ตอบจากมัษนาวี พร้อมอ้างอิงทุกบทกลอน

บทสนทนาของคุณจะอยู่บนอุปกรณ์นี้ เว้นแต่คุณจะแบ่งปัน

สิ่งที่ผู้อ่านถาม

ยังไม่มีคำถามที่แบ่งปัน — คำถามของคุณอาจเป็นคำถามแรก