M6:4538 — ای گروه مؤمنان شادی کنید / هم‌چو سرو و سوسن آزادی کنید

This couplet is an exhortation following Rumi's definition of a Mawlā (master, guide) as 'one who sets you free.' The Prophet Muhammad, by appointing Ali as Mawlā, has guided the community of believers toward spiritual liberation.

Rumi urges the believers to embrace and express this freedom. The freedom he speaks of is not political, but an inner, spiritual state: the freedom of the intellect from the tyranny of base desires, worldly attachments, and vices. This is the core freedom that the prophets bring to humanity.

The imagery of the cypress and the lily is significant. In Persian poetry, the cypress (sarv) is a symbol of being free (āzād) and upright, unbound by the need to produce fruit and thus standing tall and independent through all seasons. The lily (sūsan), with its open, tongue-like petals, often symbolizes pure, silent praise. Together, they represent a state of dignified, joyful, and expressive spiritual independence that believers should emulate.

مولانا در ادامهٔ بحث «مولی» و نسبت آن با آزادی، مؤمنان را به شادی و آزادگی دعوت می‌کند. این آزادی، رهایی سیاسی به معنای امروزی آن نیست، بلکه آزادی‌ای است که انبیا برای بشر به ارمغان می‌آورند: آزادی عقل.

این آزادی یعنی رها شدن عقل از اسارت و بندگیِ هواهای نفسانی، هوس‌ها، رذیلت‌های اخلاقی و تعلقات نادرست. وقتی عقل از این زنجیرها آزاد شود، خالص و پاک می‌گردد و می‌تواند کار خود را به درستی انجام دهد. مولانا در اینجا به طور ضمنی اشاره می‌کند که عشق الهی نیز همین کارکرد را دارد؛ عشق، تمام این موانع و بیگانگان را از سر راه عقل برمی‌دارد و آن را تیز و کارآمد می‌کند، نه اینکه آن را کور سازد. این برداشت با عشق‌های سطحی و سینمایی که عقل را زایل می‌کنند، متفاوت است.

تشبیه به «سرو و سوسن» نیز به همین معنای آزادگی اشاره دارد. این گیاهان در طبیعت، رها، سربلند و قائم به ذات خود هستند و نمادی از وارستگی و عدم تعلق به شمار می‌روند. مؤمن نیز باید این‌گونه از بند تعلقات دنیوی رها باشد.