Magbasa› Daftar 1› Ang Pagpapahayag ng Hadith na 'Ang Inyong Panginoon ay May mga Biyaya sa Inyong mga Araw, Kaya't Humingi Kayo Nito.'› Taludtod 1983
M1:1983 — از مؤنث وز مذکر برترست / این نی آن جانست کز خشک و ترست
M1:1983
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
روح حقیقی انسان، ورای جنسیت مؤنث و مذکر است و با جان حیوانی که از عناصر مادی (خشک و تر) تشکیل شده، تفاوت دارد.
مولانا در ابیات پیشین، به حدیثی اشاره میکند که در آن پیامبر اسلام همسرش عایشه را «حمیرا» (که واژهای مؤنث است) خطاب میکند. او توضیح میدهد که این خطاب، به روح و جان پاک اوست، نه صرفاً به جسم زنانهاش. این بیت، آن نکته را به یک اصل کلی عرفانی تبدیل میکند.
بخش اول بیت («از مؤنث وز مذکر برترست») تأکید میکند که «جان» یا روح الهی، یک حقیقت فراجنسیتی است. دستهبندیهای زمینی مانند زن و مرد، که به جسم و نقشهای اجتماعی مربوط میشوند، به ساحت روح راه ندارند. روح، در ذات خود، نه مؤنث است و نه مذکر، بلکه از این دوگانگیها فراتر است.
بخش دوم بیت («این نی آن جانست کز خشک و ترست») این «جان» متعالی را از «جان» حیوانی یا نفس مادی متمایز میکند. در طب و فلسفهٔ قدیم، جسم موجودات زنده را ترکیبی از چهار عنصر میدانستند که دارای طبایع «خشک» و «تر» (و گرم و سرد) بودند. مولانا میگوید روحی که از آن سخن میگوییم، آن نیروی زیستیِ وابسته به تن و عناصر مادی نیست، بلکه حقیقتی از عالم دیگر است که در جسم تجلی کرده اما اسیر آن نیست.
- مؤنث
- مادینه، زنانه
- مذکر
- نرینه، مردانه
- برترست
- برتر است، بالاتر است
- نی
- نیست
- کز
- که از
- خشک و تر
- اشاره به عناصر اربعه (خاک، آب، هوا، آتش) و طبایع آنها که سازندهٔ جسم مادی پنداشته میشدند.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.