M2:68 — نامصور یا مصور پیش اوست / کو همه مغزست و بیرون شد ز پوست

Dalam beberapa bait sebelumnya, Rumi mengkritik kaum Mu'tazilah, yang menggunakan akal inderawi (چشم حس, chashm-e ḥiss) untuk menyimpulkan bahwa Tuhan tidak dapat dilihat karena Ia tidak memiliki bentuk (نامصور, nā-muṣawwar). Sebaliknya, kaum Sunni, dengan 'mata akal' (دیدهٔ عقل, dīda-ye ʿaql), meyakini kemungkinan visiun spiritual.

Rumi melampaui perdebatan ini. Bait ini menggambarkan seorang arif yang telah sampai pada esensi (مغز, maghz) dan meninggalkan kulit luarnya (پوست, pūst). 'Kulit' di sini adalah perdebatan teologis dan ketergantungan pada indera fisik. 'Inti' adalah pengalaman langsung akan Realitas Ilahi. Bagi orang seperti itu, dikotomi 'berbentuk' atau 'tak berbentuk' adalah sekadar kata-kata. Ia telah melampaui perdebatan tentang sifat Tuhan karena ia telah mengalami-Nya secara langsung, di luar kategori-kategori indera dan akal diskursif.

این بیت در ادامهٔ بحث دربارهٔ تفاوت «چشم حس» و «چشم عقل» (یا دید باطنی) می‌آید. مولانا پیش از این، اهل حس را که تنها به ظواهر اتکا می‌کنند، به معتزله تشبیه کرده بود که رؤیت خداوند را نفی می‌کردند. در مقابل، اهل معنا و صاحبان دید باطنی را به اهل سنت تشبیه می‌کند که به امکان نوعی «وصال» و «رؤیت» قلبی باور دارند.

این بیت، نقطهٔ اوج آن بحث است. مولانا می‌گوید کسی که واقعاً از «پوست» (جهان مادی، حواس ظاهری، بحث‌های عقلی صرف) فراتر رفته و به «مغز» (حقیقت، شهود باطنی، تجربهٔ مستقیم) رسیده است، دیگر در دام این دوگانگی‌ها نمی‌افتد. برای چنین شخصی، این سؤال که «آیا خدا صورت دارد یا ندارد؟» یک پرسش سطحی و مربوط به مرحلهٔ «پوست» است. او از این مرحله عبور کرده و به وحدتی رسیده که این تمایزات در آن رنگ می‌بازد.

به عبارت دیگر، بحث‌های کلامی و فلسفی ابزارهایی هستند در مرحلهٔ پوستین؛ اما وقتی سالک به مغز و حقیقت دست یافت، این ابزارها کنار گذاشته می‌شوند. او دیگر دربارهٔ حقیقت بحث نمی‌کند، بلکه آن را زندگی می‌کند.