Magbasa› Daftar 5› Ang kuwento ng alipin na nakipagtalik sa asno ng kanyang ginang. At itinuro niya sa asno ang pakikipagtalik ng tao, tulad ng kambing at oso. At naglagay siya ng kalabasa sa titi ng asno upang hindi ito lumampas sa sukat. Nalaman ng ginang ito ngunit hindi niya nakita ang detalyeng kalabasa. Ipinadala niya ang alipin sa malayo sa ilalim ng isang dahilan at nakipagtalik sa asno nang walang kalabasa. At siya ay namatay sa kahihiyan. Bumalik ang alipin nang gabing-gabi at umiyak, “Oh aking buhay at oh aking makinang na mata! Nakita mo ang titi ngunit hindi mo nakita ang kalabasa. Nakita mo ang pagbanggit ngunit hindi mo nakita ang iba.” Ang bawat kulang ay isinumpa, ibig sabihin, ang bawat kulang na pananaw at pag-unawa ay isinumpa. Kung hindi, ang mga kulang sa panlabas na anyo ay pinagpala, hindi isinumpa. Basahin, “Walang kasalanan sa bulag.” Tinanggihan ang kasalanan at ang sumpa at ang pagtutol at ang galit.› Taludtod 1401
M5:1401 — حرص جوید کل بر آید او ز کل / حرص مپرست ای فجل ابن الفجل
M5:1401
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
این بیت میگوید که طمعورزی و زیادهخواهی سرانجامی جز نابودی ندارد و انسان حریص را به پستی و بیارزشی میکشاند.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون بیان میشود. خاتون، از روی حرص و شهوت (که اینجا نماد «نفس» سرکش است)، میخواست تمام لذتی را که گمان میکرد کنیزک تجربه میکند، برای خود داشته باشد. او «کل» یا تمامیت آن عمل را دید، اما جزئیات حیاتی آن (کدو) را نادیده گرفت. مولانا این را به یک اصل کلی تبدیل میکند: حرص همیشه «کل» را میطلبد و به دنبال حداکثر لذت و منفعت بدون در نظر گرفتن حدود و شرایط است. اما همین «کُلجویی» یا همهچیزخواهی، در نهایت فرد را نابود میکند («بر آید او ز کل»).
در مصرع دوم، مولانا با لحنی تند و تحقیرآمیز، انسان حریص را «فجل ابن الفجل» (تربچه پسر تربچه) میخواند. این تعبیر کنایه از بیارزشی و پوچی محض است. همانطور که تربچه ریشهای سست و کممایه دارد، انسانی که اسیر حرص است نیز از دید مولانا بیریشه، بیمقدار و پست است. پیام اصلی این است که پرستش حرص، به جای پرستش خداوند، انسان را از مقام انسانی خود ساقط کرده و به موجودی بیارزش تبدیل میکند.
- فجل
- تربچه؛ در اینجا کنایه از انسان پست، بیارزش و بیمایه است.
- بر آید او ز کل
- از همان «کل» یا همهچیزخواهیاش نابود میشود، از میان میرود.
- کل
- همه، تمامیت یک چیز. در مصرع اول به معنای «همهچیز» و در مصرع دوم به معنای «از همهچیز» یا «به وسیلهٔ همهچیز» است.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.