Magbasa Daftar 6 Ang Proklamasyon ni Syed Malik Tirmidh na 'Sinuman ang Pumunta sa Samarkand sa Loob ng Tatlo o Apat na Araw para sa Isang Partikular na Misyon ay Bibigyan Ko ng Balabal, Kabayo, Alipin, Babaeng Alipin, at Ganito Karaming Ginto.' Ang Narinig ng Palamuting Tao sa Baryo ang Balitang ito at Lumapit sa Hari na Nagsasabing 'Hindi ako makakalis.' Taludtod 2622

M6:2622 — کان دعا شد با اجابت مقترن / کفو او نبود کبار انس و جن

کان دعا شد با اجابت مقترنکفو او نبود کبار انس و جن
✦ I-render ang beyt na ito sa Filipino

M6:2622

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — mula sa kanyang mga naka-record na panayam sa Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن دعایی بود که با اجابت همراه شد؛ زیرا بزرگانِ انس و جن نیز همتای او نبودند. معنا: این بیت دربارهٔ فردی است که دعایش بی‌درنگ به اجابت می‌رسد. دلیل این اجابت، جایگاه والای اوست که هیچ یک از بزرگان آدمی یا پری را یارای همتایی با او نیست.

شرح

این بیت گواهی می‌دهد بر مقام والای «اَصلَح»، یعنی کامل‌ترین و شایسته‌ترین انسان‌ها. من این را در سخنرانی‌هایم بارها گفته‌ام که در میان «صالحان» (نیکوکاران)، همیشه کسی هست که به درجهٔ «اصلح» می‌رسد، یعنی نیکوکارترین و برترینِ آنان. این مقام، همتایی ندارد و مولانا قاطعانه می‌گوید که «کفو او نبود کبار انس و جن». نه از میان آدمیانِ بزرگ، و نه از میان جنیانِ بلندمرتبه، کسی را یارای برابری با او نیست.

ویژگی ممتاز چنین شخصی این است که دعایش «با اجابت مقترن» می‌شود؛ یعنی میان خواست او و خواست خداوند هیچ فاصله و حجابی وجود ندارد. گویی ارادهٔ او، عین ارادهٔ حق است. خواست او، خواست خداست، و خواست خدا، خواست او. این همان معنای عمیقی است که در احادیث قدسی نیز می‌یابیم که «بنده‌ای با نوافل به من نزدیک شود تا او را دوست بدارم، و چون دوستش بدارم، من چشم او می‌شوم که با آن می‌بیند و گوش او که با آن می‌شنود...» اینجاست که دیگر دعا، صرفاً خواسته‌ای از مخلوق نیست، بلکه تبلور ارادهٔ الهی است که از زبان بندهٔ کاملش جاری می‌شود. او به حدی با حق یگانه شده که هر آنچه طلب کند، بی‌هیچ درنگی پاسخ می‌گیرد.

به تعبیر من، اولیای الهی و انسان‌های کامل، «خدایان روی زمین» هستند؛ نه به معنای شرک‌آلود آن، بلکه به معنای تجلی‌گاه صفات و ارادهٔ خداوند. اگر خداوند می‌خواست در این جهان ظهور کند، در کالبد چنین انسان کاملی ظاهر می‌شد. از همین روست که مولانا فرموده است: «هر که خواهد همنشینی با خدا، گو نشیند در حضور اولیا». همنشینی با آنان، همنشینی با خداوند است، زیرا اراده و میل این بزرگان، از ارادهٔ الهی جدا نیست.

حالا چرا این مهم است؟ چون کفو نداشتن و بی‌همتا بودن اوست که دعایش را اجابت‌بخش می‌کند. این مقام «اصلح» مقامِ یگانگی با ارادهٔ حق است. پس اگر کسی با چنین بزرگی وارد نزاع و جدال شود، حتی اگر سخنان شیرین یا ترش (یعنی چه منطقی و چه ناخوشایند) بگوید، حجت او «داحض» (باطل و بی‌اساس) خواهد بود. این جایگاه، فراتر از استدلالات بشری است، چرا که از خاستگاهی الهی بهره می‌برد.

نکات کلیدی

  • «اَصلَح» کامل‌ترین انسان است که مقامش در میان انس و جن بی‌همتاست.
  • دعای «اصلح» بی‌درنگ اجابت می‌شود، زیرا ارادهٔ او عین ارادهٔ الهی است.
  • اولیا و انسان‌های کامل تجلی‌گاه ارادهٔ خداوند بر روی زمین هستند.
  • همنشینی با انسان‌های کامل، همنشینی با خداوند است.
  • مقام «اصلح» از چنان منزلتی برخوردار است که هرگونه جدال و ستیز با او بی‌نتیجه است.

Sources: d6-s60 · 38:43:00 d6-s60 · 41:32:00 d6-s60 · 42:58:00 d6-s60 · 43:50:00

به زبانِ تو — Iyong wika · AI

Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin

Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.

Mga itinanong ng mambabasa

Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.