Magbasa Daftar 6 Ang Kuwento ng Pagkakabit ng Daga sa Palaka at ang Pagtali sa Paa ng Dalawa ng Mahabang Sinulid, at ang Pagtaas ng Uwak sa Daga, at ang Pagkabitin ng Palaka, at ang Kanyang Pagdaing at Pagsisisi sa Pagkakabit sa Hindi Kanyang Uri at Hindi Pagsasama sa Kanyang Uri Taludtod 2639

M6:2639 — ماهی بریان ز آسیب خضر / زنده شد در بحر گشت او مستقر

ماهی بریان ز آسیب خضرزنده شد در بحر گشت او مستقر
✦ I-render ang beyt na ito sa Filipino

M6:2639

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — mula sa kanyang mga naka-record na panayam sa Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: ماهی بریان‌شده از لمسِ خضر، جان گرفت و در دریا آرام گرفت و مستقر شد. معنا: این بیت به داستانی اشاره دارد که در آن ماهی مرده و بریان‌شده‌ای با لمسِ خضرِ پیامبر، دوباره جان می‌گیرد و به زیستگاه اصلی خود، دریا، بازمی‌گردد.

شرح

این بیت به داستانی شگفت‌انگیز و افسانه‌ای اشاره دارد که در ادبیات عرفانی ما جایگاهی رفیع دارد: داستانِ ماهی بریان و خضر. خضر، پیامبری است پنهان و جاویدان، که گفته‌اند عمرش به درازای تاریخ است و هر جا گام می‌نهد، آنجا سبز و خرم می‌شود، چرا که نام او خود ریشه در «خضره» به معنای سرسبزی دارد. او همیشه تازگی و زندگی می‌بخشد و مظهر بقا و خضرایی وجود است.

داستان این است که ماهی‌ای که پخته شده و دیگر نشانه‌ای از حیات در آن نیست، با «آسیب» یا بهتر بگویم «اثر» و «تماس» خضر، ناگهان جان می‌گیرد و زنده می‌شود. این آسیب، هرگز به معنای گزند یا ضرر نیست، بلکه نیرویی حیات‌بخش و معجزه‌آساست که از وجود مقدس خضر ساطع می‌شود. این ماهی زنده شده، بی‌درنگ به دریا بازمی‌گردد و در آنجا مستقر می‌شود؛ یعنی به اصل خود، به زیستگاه طبیعی‌اش که زندگی از آن برمی‌خیزد، بازمی‌گردد.

این تمثیلی عمیق است از نیروی شگفت‌آور هم‌نشینی و هم‌صحبتی با اولیا و پیامبران حق. همان‌طور که یک ماهی مرده با نسیمی از انفاس قدسی خضر جان می‌گیرد و به دریای هستی بازمی‌گردد، سالکِ خسته و سرگشته‌ای که از اصل خود دور افتاده و در آتش فراق و غفلت بریان شده است، می‌تواند با یک نظر یا یک کلام از بزرگی روحانی، جانی تازه یابد و به دریای معرفت و حقیقت بازگردد. این «همّت» و «انرژی» که از دل یک ولی یا یک پیامبر جاری می‌شود، قادر است ماهی‌های بریان‌شده را زنده کند و آن‌ها را در دریای اصیل خویش مستقر سازد. این نشان می‌دهد که برخی از وقایع روحانی، چنان عمیق و غیرمنتظره‌اند که خارج از چارچوب منطق عادی ما عمل می‌کنند و صرفاً محصول عمل و تلاش ما نیستند، بلکه هدایایی هستند از ساحت غیب و لطف الهی که از مجرای اولیای حق به ما می‌رسند.

نکات کلیدی

  • «آسیب» در اینجا به معنای اثر و تماس حیات‌بخش است، نه ضرر و گزند.
  • ماهی بریان تمثیلی از جان‌های مرده یا خسته از فراق است.
  • زنده شدن ماهی و بازگشت به دریا، نماد رستاخیز و بازگشت به اصل خویش (دریای معرفت) است.
  • این بیت بر قدرت شگفت‌انگیز هم‌نشینی و «همّت» اولیا و پیامبران در زنده کردن دل‌ها تأکید دارد.
  • خضر مظهر حیات جاودان و نیروی غیبی است که سبب رویش و تازگی می‌شود.

Sources: d6-s61 · 24:54:00 d6-s61 · 26:18:00 d6-s61 · 24:00:00

به زبانِ تو — Iyong wika · AI

Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin

Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.

Mga itinanong ng mambabasa

Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.