Magbasa› Daftar 6› Pagbalik sa Kuwento ng Daga na Naghahanap sa Palaka sa gilid ng ilog, at ang Paggamit ng sinulid upang ipaalam sa Palaka ang Kanyang Paghahanap sa Tubig› Taludtod 2969
M6:2969 — جنس و ناجنس از خرد دانی شناخت / سوی صورت‌ها نشاید زود تاخت
M6:2969
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
این بیت می‌گوید که برای شناختن ذات واقعی افراد و چیزها باید از عقل و بصیرت استفاده کرد و نباید فریب ظاهر آن‌ها را خورد و با عجله قضاوت کرد.
این بیت در میانهٔ داستان موش و غوک (چغز) آمده و یک نتیجه‌گیری مهم از ابیات پیشین است. مولانا تأکید می‌کند که معیار اصلی برای تشخیص سازگاری و ناسازگاری (جنس و ناجنس بودن) میان دو موجود، «خرد» است، نه «صورت» یا ظاهر. «تاختن به سوی صورت‌ها» کنایه از تصمیم‌گیری و قضاوت شتاب‌زده بر اساس شکل و شمایل بیرونی است، کاری که چشم ظاهربین انجام می‌دهد.
در ابیات قبل، مولانا چشم را به دلیل فریفته شدن به «خضرای دمن» (سبزه‌ای که بر روی فضولات روییده) سرزنش کرده و عقل را «دام‌بین» و عامل رهایی خوانده است. بنابراین، این بیت یک اصل کلی را بیان می‌کند: خرد و عقل ابزاری است که به ما امکان می‌دهد از سطح ظواهر عبور کرده و به باطن و حقیقت امور پی ببریم. دوستی موش (موجودی خاکی) با غوک (موجودی آبی) از همان ابتدا محکوم به شکست است، زیرا با وجود ظاهر دوستانه، ذات و «جنس» آن‌ها با هم متفاوت است. این تفاوت را تنها عقل می‌تواند پیش از وقوع فاجعه تشخیص دهد.
- جنس و ناجنس
- سازگار و ناسازگار، هم‌ذات و غیر هم‌ذات
- خرد
- عقل، فهم عمیق، بصیرت
- صورت‌ها
- ظواهر، شکل‌های بیرونی
- نشاید
- شایسته نیست، نباید
- تاخت
- تاختن، حمله کردن، با شتاب رفتن
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.