Magbasa Daftar 6 Ang Pamamahagi ng Tagapamagitan sa Buong Lungsod ng Tabriz, at ang Pagtitipon ng Kaunting Bagay, at ang Pagpunta ng Dayuhan sa Libingan ng Gobernador upang Bisitahin Ito at Sabi niya ang Kuwentong ito sa Kanyang Libingan bilang isang Panaghoy, atbp. Taludtod 3251

M6:3251 — مال خود ایثار راه او کند / جاه خود ایثار جاه او کند

مال خود ایثار راه او کندجاه خود ایثار جاه او کند
✦ I-render ang beyt na ito sa Filipino

M6:3251

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — mula sa kanyang mga naka-record na panayam sa Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن بندهٔ نیکوکار، ثروت شخصی خود را در راه او (خدا) فدا کند / و اعتبار و جایگاه اجتماعی خود را نیز در راه اعتبار او فدا سازد. معنا: این بیت بیان می‌کند که فرد سخاوتمند و ایثارگر، دارایی و حتی منزلت اجتماعی خود را برای پیشبرد راه حق و کسب رضایت حضرت پروردگار فدا می‌کند.

شرح

این بیت در ادامهٔ داستانی می‌آید که مولانا برای تبیین چرایی شکرگزاری از یک انسان بخشنده ذکر می‌کند. من در این سخنرانی‌ها بارها تأکید کرده‌ام که در نگاه مولانا، دست بخشندهٔ مخلوق، در حقیقت دست خالق است. این بیت دقیقا در همین بستر جای می‌گیرد و معنا می‌یابد.

من معتقدم که وقتی خداوند به بنده‌ای توفیق و اراده می‌دهد تا ضیافت کند، بخشش کند، یا وامی را بگزارد و به دیگران کمک مالی یا عملی برساند، شکر کردن از آن بندهٔ واسطه، در حکم شکر کردن از خود خداوند است. گرچه در ریشه و مبدأ تمام بخشش‌ها و توفیق‌ها از حضرت حق است، اما دست بنده‌ای که این احسان از آن سرازیر می‌شود، به عبارتی و به نحوی، همان دست خداوند است. از این روست که سپاس‌گزار او نیز باید باشی.

من این نکته را بارها از روایات نیز یاد کرده‌ام: «مَن لَم یَشکُرِ المَخلوقَ لَم یَشکُرِ الخالِقَ»؛ هر کس که از مخلوق سپاس‌گزاری نکند، از خالق نیز سپاس ننهاده است. این سنّتِ نیکو در فرهنگ‌های گوناگون و حتی در گفتمان روزمره مردم غرب هم به خوبی مشهود است، مثلاً با همان «تَنکیو» گفتن‌هایشان. این تنکیو گفتن، حتی اگر گاهی لقلقهٔ زبان باشد، نفسِ بیان سپاس‌گزاری، عملی نیکو و انسانی است و در واقع، شکر حق کردن است.

از دید من، کسانی که «چشمان خدابین» دارند و دست بخشندهٔ آدمیان را جلوه‌ای از دست بخشندهٔ خدا می‌بینند، آنگاه وقتی شکر مخلوق می‌گزارند، در حقیقت شکر خدا می‌گزارند. یعنی از پسِ پشتِ دست مخلوق، دست خالق را مشاهده می‌کنند و به همین دلیل، هنگام سپاس از بندگان خدا، دو کار می‌کنند و دو شکر می‌گزارند: یکی از آن بنده‌ای که واسطهٔ احسان شده، و دیگری از خدایی که او را به این توفیق رسانده است. ایثار مال و جاه در راه «او» (که همانا خداوند است)، نهایت بندگی و اوج شکرگزاری است که از توفیق الهی برمی‌خیزد.

نکات کلیدی

  • ایثار مال و جاه در راه حق، از نشانه‌های توفیق و عنایت الهی است.
  • شکرگزاری از انسان‌های نیکوکار، در حقیقت شکرگزاری از خالق است؛ زیرا دست مخلوق، جلوه‌ای از دست خالق است.
  • آنکه با بصیرت می‌نگرد، بخشندگی انسان‌ها را مظهر جود الهی می‌بیند.
  • مولانا تاکید می‌کند که تمام احسان‌ها و توفیقات، ریشه در اراده و فضل خداوند دارند، هرچند از طریق انسان‌ها جاری شوند.

Sources: d6-s73 · 06:33:33 d6-s73 · 08:05:05

به زبانِ تو — Iyong wika · AI

Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin

Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.

Mga itinanong ng mambabasa

Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.