Magbasa Daftar 6 Ang Pagsasabi ng Khwaja sa Panaginip sa Tagapamagitan ng mga Utang ng Kanyang Kaibigan na Dumating, at ang Pagturo sa Lugar ng Paglilibing ng Salapi, at ang Pagbibigay ng Mensahe sa mga Tagapagmana na Huwag Na Huwag Nilang Titingnan Iyon nang Marami, at Huwag Nilang Kukunin Ang Anuman Dito, at Kahit Hindi Niya Tanggapin Iyon o Bahagi Nito, Iwan Nila Iyon Doon upang Kung Sino Man ang Gusto ay Kukunin Iyon, sapagkat Ako ay Nagsumpa sa Diyos na Wala Sa Salapi na Iyon ang Babalik sa Akin o sa Aking mga Kamag-anak, atbp. Taludtod 3541

M6:3541 — در بیوع آن کن تو از خوف غرار / که رسول آموخت سه روز اختیار

در بیوع آن کن تو از خوف غرارکه رسول آموخت سه روز اختیار
✦ I-render ang beyt na ito sa Filipino

M6:3541

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — mula sa kanyang mga naka-record na panayam sa Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: در معاملات، از بیم فریب‌خوردن (غرر)، آن تدبیر به کار بَر که رسول [خدا] اختیار سه روز را آموخت. معنا: این بیت به اهمیت احتیاط و استفاده از حق انتخاب در معاملات اشاره دارد تا از فریب و ضرر جلوگیری شود، که پیامبر اسلام آن را توصیه کرده است.

شرح

من این بیت را از زمرهٔ نکاتی می‌دانم که مولانا از تعالیم فقهی و اخلاقی اسلام در بستر مثنوی جای داده است. در اینجاست که می‌بینیم مولانا چگونه آموزه‌های عملی و فقهی را در بافت یک داستان عرفانی گنجانده و به آن اعتبار می‌بخشد. این بیت در ادامهٔ داستان خواجهٔ درگذشته‌ای است که در عالم رؤیا به فردی راهنمایی‌هایی می‌کند تا اموال او را برای ادای دِین دیگران به کار بَرَد. خواجهٔ خواب‌نما شده، به این میانجی توصیه می‌کند که در فروش گوهرهای قیمتی، کمال احتیاط را به خرج دهد و فریب نخورد.

کلمهٔ «بیوع» جمع «بیع» به معنای خرید و فروش و معامله است. «غرار» یا «غرر» در فقه اسلامی به معنای فریب، خطر، جهالت، و عدم وضوح در معامله است که می‌تواند به بطلان آن منجر شود. مولانا اینجا می‌گوید که در معاملات خود، مبادا دچار «غرر» و فریب شوید؛ مبادا که گول بخورید. این هشدار بسیار مهم است، زیرا بیع غرری از معاملات باطل در شریعت اسلام محسوب می‌شود و به شدت نهی شده است.

سپس مولانا به راهکار می‌پردازد: «که رسول آموخت سه روز اختیار». این اشاره‌ای صریح به «خیارات» در فقه اسلامی است، یعنی همان اختیاراتی که طرفین معامله برای فسخ یا تأیید آن دارند. از جمله این خیارات، «خیار حیوان» است که به خریدار حیوان تا سه روز مهلت می‌دهد که در معامله خود تجدید نظر کند و اگر پشیمان شد، آن را پس دهد. یا «خیار شرط» که طرفین می‌توانند شرط کنند که تا سه روز (یا بیشتر) حق فسخ داشته باشند. این حق «اختیار» برای جلوگیری از «غرر» و ضرر است. پس می‌بینید که سخن، سخنی بسیار کاربردی و دقیق است.

بنابراین، نصیحت این بیت نه تنها یک دستور اخلاقی، بلکه یک راهنمای فقهی است که به فرد سفارش می‌کند تا در داد و ستدها، از حق «اختیار» که رسول خدا آموزش داده، بهره گیرد تا هم از فریب در امان بماند و هم معامله‌ای سالم و مطابق شرع انجام داده باشد. این نشان می‌دهد که مولانا، حتی در اوج عرفان، هرگز از واقعیات زندگی و احکام عملی دین غافل نبوده و آنها را بخشی جدایی‌ناپذیر از سلوک انسانی می‌دانسته است.

نکات کلیدی

  • در معاملات، از فریب‌خوردن و معاملهٔ غرری به شدت پرهیز کنید.
  • اسلام در معاملات حق «اختیار» (فسخ معامله) را برای جلوگیری از ضرر و فریب قائل شده است.
  • مهلت سه روزه برای بازنگری در معامله، یک سنت نبوی برای پرهیز از غرر است.
  • حتی در عرفان، توجه به احکام فقهی و اخلاق عملی ضروری است؛ سلوک عرفانی از زندگی روزمره جدا نیست.

Sources: d6-s78 · 47:22:00 d6-s78 · 49:16 d6-s78 · 50:00

به زبانِ تو — Iyong wika · AI

Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin

Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.

Mga itinanong ng mambabasa

Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.