Magbasa› Daftar 6› Ang Nakita Nila sa Palasyo ng Kutang Ito ng mga Larawan ng Mukha ng Anak na Babae ng Hari ng Tsina, at ang Pagkawalan ng Malay ng Tatlo, at ang Kanilang Pagkakalugmok sa Tukso, at ang Paghahanap Kung Sino ang Babaeng Ito› Taludtod 3770

M6:3770 — تخم از من بر که تا ریعی دهد / با پر من پر که تیر آن سو جهد

تخم از من بر که تا ریعی دهدبا پر من پر که تیر آن سو جهد
✦ I-render ang beyt na ito sa Filipino

M6:3770

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — mula sa kanyang mga naka-record na panayam sa Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: بذر را از من (پیامبر) برگیر تا رشد کند و میوه دهد؛ با پرهای من پرواز کن تا تیر تو به آن سوی (مقصد حقیقی) جهش کند. معنا: این بیت دعوت می‌کند که برای ثمربخشی و رسیدن به هدف، از هدایت و تعالیم انبیا بهره بگیریم و با بال‌های معرفت آن‌ها به سوی مقصود پرواز کنیم.

شرح

این بیت، دعوتی است بنیادین از سوی مولانا، که آن را از زبان انبیا بازمی‌گوید. انبیا حق عظیمی بر گردن ما دارند، چرا که آن‌ها به ما از «پایانمان» خبر داده‌اند، پایانی که چشم عادی ما از دیدنش ناتوان است. آنان به ما آموخته‌اند که این جهان، کشتزاری است برای آخرت، و آنچه امروز می‌کاریم، فردایی محصول می‌دهد که دقیقاً ثمرهٔ همین بذرهای دنیایی است.

از همین روست که انبیا می‌گویند: «تخم از من بر که تا ریعی دهد.» واژهٔ «ریع» در اینجا بسیار پرمعناست. وقتی برنج می‌پزیم، دانه‌های کوچک آن «ریع» می‌کنند و به حجم بزرگتری می‌رسند؛ یا برگ چای خشک، وقتی در آب قرار می‌گیرد، فربه و گسترده می‌شود. این «ریع» اشاره به رشد و گسترش معنوی وجود ما دارد که تنها با بذرهای صحیح تعالیم نبوی ممکن است. این بذرها، بر خلاف خارهایی که خودمان در این دنیا می‌کاریم، به شکلی فزاینده، ثمری طیب و مبارک به بار می‌آورند. مولانا در جایی دیگر فرموده است که زخم زبان‌ها و سخنان زشت انسان، در جهان دیگر به شکل مار و عقرب بر او ظاهر می‌شوند؛ پس باید مراقب بود چه می‌کاریم.

بخش دوم بیت می‌گوید: «با پر من پر که تیر آن سو جهد.» در گذشته، پر بر تیر می‌نهادند تا ثبات یابد و به هدف بخورد. اینجا، «پر من» استعاره از هدایت و معرفت انبیاست. پرواز کردن با بال‌های این معرفت به این معناست که تلاش‌ها و مجاهدت‌های ما (تیر ما)، با این راهنمایی، به آن «سوی» صحیح جهش خواهد کرد، یعنی به همان مقصد حقیقی و عاقبت خیری که انبیا نوید داده‌اند، اصابت خواهد کرد. بدون این پرها، تیر ما ممکن است در بیراهه برود و هرگز به هدف نرسد، زیرا عقل سطحی و دوراندیش ما قادر به دیدن آن پایان دور نیست.

به باور من، این ابیات تأکیدی عمیق بر ضرورت «عاقبت‌بینی» و نقش پیامبران در دادن این بصیرت به انسان است. ما غالباً در بند «امروز» هستیم و آیندهٔ دور را در نمی‌یابیم، اما انبیا، با دیدی فراتر، راه را برای ما روشن کرده‌اند. این تعالیم، تنها به کار دنیا نمی‌آید؛ بلکه برای آباد کردن آخرت و رسیدن به آن وجود جاودانه‌ای است که حقیقت حیات ما در آنجاست. این «پرهای» نبوی، ما را از گمراهی در «مطار» این جهان فانی نجات می‌دهند و به سوی آن پروازگاه ابدی هدایت می‌کنند؛ به سوی خویشتنِ عمیق‌ترمان که در نهایت «واقف بیرون‌شو است»، همان خودی که در آخر کار حقیقت را درمی‌یابد.

نکات کلیدی

  • انبیا راهبران ما به سوی عاقبت خیر هستند و از پایان حقیقی زندگی خبر می‌دهند.
  • تعالیم و هدایت نبوی، بذر و پر لازم برای رشد معنوی و رسیدن به مقاصد والای انسانی است.
  • بدون بهره‌گیری از معرفت انبیا، تلاش‌های ما در این جهان ممکن است به بیراهه رفته و به ثمر ننشیند.
  • «ریع» به معنای رشد فزاینده و گسترش وجود معنوی است که با بذرهای نبوی حاصل می‌شود.
  • دنیا کشتزاری است که محصولش در آخرت برداشت می‌شود؛ کیفیت بذر کاشت شده سرنوشت‌ساز است.
  • تیر بخت ما تنها با پرهای هدایت الهی، به هدف حقیقی و نهایی اصابت می‌کند.

Sources: d6-s84 · 02:41:23 d6-s84 · 02:44:44 d6-s84 · 02:46:17

❋

به زبانِ تو — Iyong wika · AI

❋

Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin

Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.

Mga itinanong ng mambabasa

Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.