Oku› Defter 1› Mahir Hristiyanların Vezirin Hilesini Anlaması› Beyit 451
M1:451 — هر که صاحبذوق بود، از گفتِ او / لذتی میدید و تلخی جُفت او
M1:451
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت میگوید که افراد هوشمند و اهل بصیرت، در کلام فریبندهی وزیر، هم شیرینی ظاهری را حس میکردند و هم زهر پنهان در آن را تشخیص میدادند.
این بیت بخشی از داستان وزیری یهودی است که به دستور شاه، خود را در میان مسیحیان جا میزند تا آنها را از درون گمراه و متفرق کند. او با ظاهری زاهدانه و سخنانی دلنشین، به سرعت مریدان بسیاری پیدا میکند.
مولانا در اینجا به یک نکتهی روانشناختی و معنوی مهم اشاره میکند: تأثیر کلام بر افراد مختلف یکسان نیست. کسانی که «صاحبذوق» هستند، یعنی از بصیرت و درک عمیق برخوردارند، فریب ظاهر را نمیخورند. آنها در سخنان به ظاهر شیرین و روحانی وزیر، طعم تلخ نیت پلید او را حس میکنند. کلام او مانند شهدی است که با زهر آمیخته شده (چنانکه در بیت بعدی میآید). افراد صاحبذوق، این دوگانگی را درمییابند؛ هم جذابیت ظاهری کلام را میبینند و هم خطر پنهان در آن را.
این بیت بر اهمیت «بصیرت» در برابر «ظاهر» تأکید میکند. در راه معنویت، صرفاً شنیدن حرفهای زیبا کافی نیست، بلکه باید توانایی تشخیص صدق از کذب و حقیقت از فریب را داشت. وزیر، نماد هر مرشد دروغین یا ایدئولوژی فریبندهای است که ظاهری جذاب اما باطنی ویرانگر دارد و تنها صاحبان ذوق و معرفت از گزند آن در امان میمانند.
- صاحبذوق
- دارای درک و تشخیص معنوی، کسی که از بصیرت برخوردار است، خوشسلیقه
- گفت
- گفتار، سخن
- جُفتِ او
- همراه او، قرین او، جفتشده با آن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.