M1:595 — صورتِ رِفعت بود افلاک را / معنی رِفعت روانِ پاک را

در این بخش از داستان، مریدان در حال ستایش پیر خود هستند و او را برتر از هر پدیده‌ی مادی و ظاهری می‌دانند. آن‌ها می‌گویند که آسمان‌ها (افلاک) فقط «صورت» و نمود خارجیِ رفعت و بلندی هستند. این یک بلندیِ فیزیکی و قابل مشاهده است. اما «معنی» و جوهرِ حقیقیِ رفعت، متعلق به روحِ پاک و جانِ آگاهِ انسان کامل (در اینجا، پیر طریقت) است.

این بیت بر یکی از اصول کلیدی اندیشه‌ی مولوی تأکید می‌کند: تقابل میان «صورت» (ظاهر، جسم، عالم ماده) و «معنی» (باطن، روح، عالم معنا). از دیدگاه او، هر آنچه در جهان مادی ارزشمند به نظر می‌رسد، تنها سایه و نمودی از یک حقیقت روحانی و اصیل است. بنابراین، بلندی آسمان در برابر تعالی و رفعت یک روح پاک، بی‌ارزش و سطحی است. مریدان با این کلام، مقام معنوی پیر خود را بالاتر از تمام کائنات قرار می‌دهند.