Oku› Defter 2› İblis'in Muaviye'ye tekrar cevap vermesi› Beyit 2683
M2:2683 — گر به سوی استخوان آید سگست / ور گیا خواهد یقین آهو رگست
M2:2683
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت میگوید که ماهیت درونی هر موجودی با تمایلات و انتخابهایش آشکار میشود؛ گرایش به استخوان نشانهٔ سگ بودن و میل به گیاه نشانهٔ آهو بودن است.
این بیت در میانهٔ گفتگوی ابلیس با معاویه آمده است. ابلیس در اینجا نقش خود را نه آفرینش شر، بلکه «آشکار ساختن» ماهیت حقیقی انسانها توصیف میکند. او خود را به محک و معیاری تشبیه میکند که جوهر واقعی افراد را نمایان میسازد.
مولانا از تمثیل یک موجود دورگه (فرزند گرگ و آهو) استفاده میکند تا این نکته را روشن سازد. برای فهمیدن اینکه طبیعت این موجود به کدام سو تمایل دارد، باید او را در موقعیت انتخاب قرار داد. با قرار دادن استخوان (نماد تمایلات نفسانی، حیوانی و درنده) و گیاه (نماد تمایلات لطیف، معنوی و روحانی) در برابرش، ماهیت اصلی او برملا میشود.
- استخوان نماد قوت نفس (غذای نفس) و امیال پست و دنیوی است.
- گیاه نماد قوت جان (غذای روح) و گرایشهای متعالی و معنوی است.
بنابراین، این بیت آزمونی ساده را برای خودشناسی مطرح میکند: انتخابهای ما نشاندهندهٔ حقیقت درونی ماست. اینکه فرد به سوی شهوات و خواستههای نفسانی کشیده میشود یا به سوی معنویت و کمال، جوهر او را مشخص میکند. ابلیس ادعا میکند که کار او تنها فراهم کردن این موقعیت انتخاب است، نه مجبور کردن کسی به شرارت.
- رگست
- رگ است، از نژاد و تبار اوست.
- گیا
- گیاه، علف.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.