Oku› Defter 2› İblis'in Muaviye'ye tekrar cevap vermesi› Beyit 2694
M2:2694 — او مرا غماز کرد و راستگو / تا بگویم زشت کو و خوب کو
M2:2694
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
خداوند نقش مرا این قرار داده که همچون یک خبرچینِ راستگو، خوب و بدِ پنهان در ذاتِ آدمیان را آشکار کنم.
این بیت بخشی از دفاعیهی ابلیس در پاسخ به معاویه است. ابلیس در اینجا نقش خود را در جهان توضیح میدهد. او ادعا میکند که خالق شر و زشتی نیست، بلکه تنها یک «آینه» یا «محک» است که خداوند او را برای تمایز نهادن میان خیر و شر گماشته است. وظیفهی او، به گفتهی خودش، صرفاً افشاگری و نشان دادن است؛ او همچون یک «غمّاز» (خبرچین) صادق عمل میکند که با وسوسههایش، جوهر واقعی انسانها را برملا میسازد و نشان میدهد که چه کسی مسیر زشتی را برمیگزیند و چه کسی راه خوبی را.
منطق ابلیس این است که او تنها یک «داعی» (دعوتکننده) است و نه «خالق». همانطور که پیامبران به نیکی دعوت میکنند، او به شهوات فرامیخواند و انتخاب نهایی با خود انسان است. بنابراین، او خود را ابزاری در دست خداوند برای آزمودن و آشکار ساختن باطنِ آدمیان معرفی میکند، نه منشأ اصلی گناه. این بیت بر این نکته تأکید دارد که وجود ابلیس، شرطِ لازم برای تمایز یافتن نیکوکار از بدکار است.
- غماز
- خبرچین، سخنچین، افشاگر
- کو
- کجاست
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.