Oku› Defter 2› Giriş› Beyit 69
M2:69 — گر تو کوری، نیست بر اعمی حرج / ورنه رو کالصبر مفتاح الفرج
M2:69
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
اگر از درک حقایق معنوی ناتوانی، گناهی بر تو نیست، اما اگر توانایی داری و نمیبینی، باید صبر پیشه کنی تا چشم دلت باز شود، زیرا صبر کلید گشایش و فرج است.
این بیت در ادامهی بحث مولانا دربارهی تفاوت «چشم حس» (نگاه ظاهری) و «چشم عقل» (نگاه باطنی) آمده است. مولانا میگوید کسانی که در دام صورت و ظاهر گرفتارند، از درک حقیقت بیصورت خداوند عاجزند. این بیت، خواننده را مخاطب قرار میدهد و دو راه پیش پایش میگذارد:
-
اگر کور باطن هستی (اعمی): یعنی اگر به کلی از درک معنوی محرومی و توانایی دیدن حقایق را نداری، ایراد و گناهی (حَرَج) بر تو نیست. این اشاره به آیهی «لَیْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ» (نور: ۶۱) در قرآن است که تکلیف را از فرد ناتوان برمیدارد.
-
اگر کور نیستی (ورنه): یعنی اگر استعداد و قابلیت دیدن را داری اما هنوز به آن نرسیدهای، راه درمان «صبر» است. باید با شکیبایی و مجاهدت، حجابها را از چشم دل کنار بزنی. مولانا با اشاره به حدیث «الصبر مفتاح الفرج» (صبر کلید گشایش است)، صبر را دارویی معرفی میکند که هم پردههای غفلت را میسوزاند و هم به دل گشایش و شرح صدر میبخشد تا بتواند حقایق را همانگونه که هستند، ببیند.
- اعمی
- نابینا، کور (در اینجا منظور کوری باطن و ندیدن حقایق معنوی است)
- حرج
- گناه، تنگی، سختی، ایراد و اشکال
- کالصبر مفتاح الفرج
- که صبر کلید گشایش است (اشاره به حدیث مشهور)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.