Oku› Defter 4› Mescid-i Aksa'nın köşesinde bir harub ağacının bitmesi ve Süleyman'ın o ağaç dile gelip de kendi özelliğini ve adını söyleyince üzülmesi› Beyit 1385
M4:1385 — خویش مجرم دان و مجرم گو مترس / تا ندزدد از تو آن استاد درس
M4:1385
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
برای دریافت رحمت و آموزش الهی، باید با شجاعت به خطاکار بودن خود اعتراف کنی و از سرزنش دیگران یا توجیه گناهانت دست برداری.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «درخت خروب» در «مسجد دل» بیان می‌شود. مولانا «کژی» و انحراف در وجود انسان را به آن درخت ویرانگر تشبیه می‌کند و راه مقابله با آن را نشان می‌دهد.
راه حل، پذیرش مسئولیت است. انسان باید خود را «مجرم» بداند و با شجاعت به این واقعیت اعتراف کند. این اعتراف، شرط اصلی برای یادگیری و رشد معنوی است. همان‌طور که شاگردی که ادعای دانایی می‌کند، چیزی از استاد نمی‌آموزد، انسانی هم که گناهان خود را انکار یا توجیه می‌کند، خود را از درس رحمت و مغفرت الهی محروم می‌سازد. «استاد» در اینجا نماد خداوند یا راهنمای معنوی است که آمادهٔ آموزش و بخشایش است، اما تنها زمانی که شاگرد (انسان) جایگاه خود را بشناسد و با فروتنی طلب راهنمایی کند.
مولانا این رویکرد را در تقابل با رفتار ابلیس قرار می‌دهد که گناه خود را نپذیرفت و خداوند را مقصر دانست («رب بما اغویتنی»). در مقابل، آدم و حوا با گفتن «ربنا ظلمنا انفسنا» (پروردگارا، ما به خود ستم کردیم)، مسئولیت خطای خود را پذیرفتند و راه را برای بخشایش الهی گشودند. بنابراین، اعتراف به گناه، نه نشانهٔ ضعف، که کلید گشایش درهای معرفت و رحمت است.
- استاد درس
- استادِ درس دهنده؛ در اینجا کنایه از خداوند یا پیر و راهنمای معنوی است.
- ندزدد
- دریغ نکند، باز ندارد، محروم نکند.
- مجرم گو
- خود را گناهکار معرفی کن، به خطاکار بودن خود اعتراف کن.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.