Oku› Defter 4› Mustafa’nın (s.a.v.) “Allah melekleri yarattı ve onlara akıl yerleştirdi, hayvanları yarattı ve onlara şehvet yerleştirdi, Âdem oğullarını yarattı ve onlara hem akıl hem de şehvet yerleştirdi. Kimin aklı şehvetine galip gelirse meleklerden üstündür, kimin şehveti aklına galip gelirse hayvanlardan aşağıdır” hadisinin tefsiri› Beyit 1516
M4:1516 — بهر استبقای حیوان چند روز / نام آن کردند این گیجان رموز
M4:1516
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
انسانهای غافل و سرگشته، به علومی که فقط برای بقای جسم و زندگی مادی در این دنیاست، نامهای بزرگ و پرطمطرایقی چون «اسرار» و «رموز» میدهند تا به آن اهمیت ببخشند.
این بیت در ادامهٔ نقد مولانا بر علومی است که صرفاً به دنیای مادی و جنبهٔ جسمانی انسان میپردازند. او پیش از این، علومی چون مهندسی، نجوم، طب و فلسفه را مثال زده و همهٔ آنها را «علم ساختن آخور» برای حیوانِ تن نامیده است.
در اینجا مولانا با لحنی گزنده میگوید که انسانهای «گیج» و سردرگم (یعنی کسانی که از حقیقت معنوی خود غافلاند)، برای اینکه بتوانند جسم حیوانی خود را چند روزی بیشتر در این دنیا حفظ کنند، به این دانشهای مادی، نامهای فریبندهای چون «رموز» و «اسرار» میدهند. این کار، تلاشی برای ارزشمند جلوه دادن چیزی است که در نگاه مولانا، هدفی بسیار پست و موقتی دارد. در واقع، این نامگذاری پرطمطراق، سرپوشی است بر این حقیقت که این علوم، انسان را به سوی حقیقت متعالی و «راه حق» (که در بیت بعدی ذکر میشود) رهنمون نمیشوند، بلکه تنها در خدمت بقای حیوانی او هستند.
- استبقا
- باقی نگه داشتن، زنده نگه داشتن، حفظ کردن
- گیجان
- جمع «گیج»؛ سرگشتگان، سردرگمها، غافلان
- رموز
- جمع «رمز»؛ اسرار، رازها، نکات پنهان و دقیق
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.