Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1394
M5:1394 — این بود اظهار سر در رستخیز / الله الله از تن چون خر گریز
M5:1394
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
در روز قیامت، حقیقت و باطن هرکس آشکار میشود؛ پس از این تن و نفس حیوانی که همچون خر عمل میکند، باید گریخت و به خدا پناه برد.
این بیت، نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی داستان «خاتون و خر» است. مولانا مرگ فجیع آن زن را که شهوتش بر عقلش غلبه کرد، نمادی از سرنوشت نهایی انسان در روز قیامت (رستخیز) میداند. همانطور که در آن داستان، باطن حیوانی و شهوانی زن به شکلی وحشتناک آشکار شد و او را به هلاکت رساند، در قیامت نیز رازها و نیات درونی انسانها برملا خواهد شد.
نیمبیت دوم یک هشدار مستقیم و قوی است. مولانا «تن» یا همان «نفس بهیمی» (نفس حیوانی) را به خری تشبیه میکند که اگر مهار نشود، انسان را به نابودی میکشاند. فریاد «الله الله» برای تأکید بر خطر و لزوم بیداری است. پیام اصلی این است که باید از اسارت خواستههای پست جسمانی گریخت، چرا که پیروی کورکورانه از آنها، رسوایی و هلاکت ابدی را در پی دارد. این فرار، یک فرار معنوی به سوی خدا و ارزشهای الهی است.
- اظهار سر
- آشکار شدن راز، برملا شدن باطن
- رستخیز
- روز قیامت، روز زنده شدن مردگان
- الله الله
- صوتی برای هشدار، تأکید و پناه بردن به خدا
- تن چون خر
- کنایه از جسم و نفس حیوانی که اسیر شهوات است
- گریز
- فرار کن (فعل امر)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.