Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1418
M5:1418 — ظاهرش دیدی سرش از تو نهان / اوستا ناگشته بگشادی دکان
M5:1418
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
تو تنها به ظاهر عمل توجه کردی و از حقیقت و راز پنهان آن غافل ماندی؛ پیش از آنکه به استادی و مهارت برسی، اقدام به کاری کردی که در آن تخصص نداشتی و به همین دلیل هلاک شدی.
این بیت بخشی از نوحهی کنیزک بر سر جنازهی خاتون است. خاتون با دیدن رابطهی کنیزک با خر، تنها به تقلید ظاهری و سطحی از آن عمل دست زد، اما از «راز» و نکتهی کلیدی آن — یعنی کدویی که کنیزک برای کنترل و ایمنی به کار میبرد — غافل ماند. این غفلت او را به هلاکت کشاند.
مولانا از این داستان نتیجهای عمیقتر میگیرد: بسیاری از افراد در سلوک معنوی یا هر حرفهی دیگری، تنها به پوستهی اعمال و رفتار بزرگان و استادان نگاه میکنند و بدون درک باطن، حکمت و شرایط آن، به تقلید کورکورانه میپردازند. «دکان گشودن پیش از استاد شدن» کنایهای است از ادعای مهارت و دست به کار شدن بدون طی کردن مراحل لازم برای کسب دانش و تجربه. این کار نه تنها به خود شخص آسیب میزند، بلکه میتواند دیگران را نیز گمراه کند. این بیت هشداری است در برابر سطحینگری و شتابزدگی در راهی که نیازمند معرفت عمیق و استادی است.
- سِر
- راز، باطن، حقیقت پنهان
- اوستا
- استاد، ماهر، متخصص
- بگشادی دکان
- کنایه از شروع به کار کردن یا ادعای استادی کردن است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.