Oku› Defter 5› Dört kuşu kendine alıp onları kendine alıştır ayetinin tefsiri› Beyit 46
M5:46 — بط حرص آمد که نوکش در زمین / در تر و در خشک میجوید دفین
M5:46
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت، حرص و طمع را به اردکی تشبیه میکند که بیوقفه و در هر شرایطی، چه در خشکی و چه در آب، با نوکش زمین را برای یافتن چیزی ارزشمند میکند.
مولانا در این بخش از مثنوی، چهار خصلت ویرانگر نفسانی را به چهار پرنده تشبیه میکند: خروس (شهوت)، طاووس (جاهطلبی)، زاغ (آرزوهای دور و دراز) و اردک (حرص).
این بیت به توصیف اردک به عنوان نماد «حرص» میپردازد. تصویر اردک که همیشه سرش پایین است و با منقارش زمین را میکاود، استعارهای دقیق برای انسان حریص است. فرد طماع نیز همانند این اردک، تمام توجهش معطوف به زمین و امور مادی است. او در هر شرایطی (در تر و در خشک)، چه در دوران رونق و چه در سختی، بیوقفه در جستجوی «دفینه» یا همان مال و منال بیشتر است. این جستجوی سیریناپذیر، او را از توجه به آسمان، معنویت و ارزشهای والاتر باز میدارد و تمام عمرش صرف یافتن گنجهای پنهان دنیوی میشود.
- بط
- اردک، مرغابی
- حرص
- آز، طمع، میل سیریناپذیر به خواستن و جمع کردن
- آمد
- در اینجا به معنی «است» یا «نمادِ آن است»
- نوک
- منقار
- دفین
- دفینه، گنج پنهان شده، مال مدفون
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.