Oku› Defter 6› Farenin o kurbağayı dere kenarında çağırması ve ipin ucunu çekerek kurbağanın suda onun çağrısını duyması hikayesine geri dönülmesi› Beyit 2947
M6:2947 — چغز گفتا این سزای آن کسی / کو چو بیآبان شود جفت خسی
M6:2947
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت از زبان قورباغهای است که به خاطر دوستی با یک موش، از آب بیرون کشیده شده و در هوا معلق مانده است؛ او میگوید این عاقبتِ کسی است که با غیرِ همجنس و نااهل طرح دوستی میریزد.
این بیت، نقطهی اوج تمثیل قورباغه و موش است. این دو موجود، یکی آبزی و دیگری خاکزی، با هم پیمان دوستی میبندند و برای آنکه از هم جدا نشوند، پاهایشان را با نخی به هم متصل میکنند. اما دوستی آنها که بر پایهی «همجنسی» معنوی و وجودی نیست، سرانجامی فاجعهبار دارد. کلاغی از آسمان فرود میآید و موش را به منقار میگیرد و به هوا میبرد. با بالا رفتن موش، قورباغه نیز با آن نخ از عمق آب بیرون کشیده شده و در هوا آویزان میماند.
مردم با دیدن این صحنهی عجیب، از شکار شدن قورباغهی آبزی توسط کلاغ در شگفت میمانند. در این لحظه، قورباغه فریاد برمیآورد که این بلا، سزای انتخاب نادرست خودش است. او که یک موجود «آبی» است، وقتی تنها ماند، به دوستی با «خَس» تن داد؛ یعنی موجودی که از دید او و نسبت به стихия و ذات او (آب)، بیارزش و بیگانه است. مولانا بلافاصله پس از این بیت، نتیجهگیری اخلاقی داستان را بیان میکند و از زبان قورباغه مینالد: «ای فغان از یار ناجنس ای فغان».
این داستان در کل، هشداری است دربارهی اهمیت «همجنسی» (سنخیت) در انتخاب همنشین و دوست. این همجنسی از نظر مولانا، ظاهری و صوری نیست (آب و خاک)، بلکه باطنی و معنوی است. روح انسان (قورباغه) که ذاتاً آسمانی و الهی است، وقتی خود را با نخ تعلقات به نفسِ زمینی و مادی (موش) گره میزند، سرانجام توسط مرگی ناگزیر (کلاغ)، از стихия اصلی خود کنده شده و رسوا میگردد.
- چغز
- قورباغه
- سزا
- مجازات، کیفر، آنچه شایستهی کسی است
- کو
- مخفف «که او»
- بیآبان
- بدون یار و همراهِ آبزی، بیهمدمِ همجنس (از اهل آب)
- جفت
- یار، همنشین، دوست
- خس
- خار و خاشاک، کنایه از موجود بیارزش و ناچیز
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.