M1:1961 — جان آتش یافت زو آتش کشی / جان مرده یافت از وی جنبشی

魯米在此描述了神聖氣息（نفحات / nafahāt）——即真主恩典的吹拂——對兩種不同靈魂的影響。這股氣息是先知穆罕默德在一段聖訓中提到的，魯米敦促聽者要時刻準備好迎接它。

第一句詩「火爆的靈魂，從中覓得熄滅」，指的是那些被世俗慾望、憤怒、驕傲或過度激情所控制的靈魂。這些「火」在蘇菲傳統中常與自我（نفس / nafs）的破壞性力量聯繫在一起。當神聖的氣息觸及這樣的靈魂時，它並非助長火焰，而是如清涼的甘霖，將其熄滅，帶來內在的平靜與澄澈。

第二句詩「死寂的靈魂，因之獲得生機」，則描繪了另一種極端：那些因絕望、冷漠或靈性枯竭而「死亡」的靈魂。對於它們，同樣的氣息扮演了截然相反的角色。它如春風吹拂大地，注入生命的力量，使枯萎的心靈重新獲得活力、希望與朝向神聖的動力。因此，這一聯詩精妙地揭示了神恩的普遍性與針對性：同一股力量，卻能針對不同心靈的病症，給予最恰當的療癒。

این بیت در ادامهٔ توضیح «نفحات حق» یا همان نسیم‌های رحمت الهی است که به گفتهٔ پیامبر اسلام، در ایام زندگی بر ما می‌وزند و باید خود را در معرض آنها قرار داد.

مولانا در اینجا به قدرت دگرگون‌کننده و متناسب این نفحات اشاره می‌کند. این الهام ربانی مانند یک داروی هوشمند عمل می‌کند که برای هر دردی، درمانی مناسب عرضه می‌کند. این بیت دو حالت متضاد را به تصویر می‌کشد:

1. جان آتشین: جانی که اسیر آتش غرایز، خشم، شهوت یا منیّت است. این جان، ناآرام و سوزاننده است. نفحهٔ الهی برای چنین جانی، نقش آب را ایفا می‌کند و آن آتش ویرانگر را خاموش (آتش‌کُشی) می‌کند و به آرامش و تعادل می‌رساند.

2. جان مرده: جانی که دچار بی‌حسی، ناامیدی، رخوت و مرگ معنوی شده است. این جان، سرد و بی‌حرکت است. همان نفحهٔ الهی برای این جان، همچون روح حیات‌بخش عمل کرده و آن را به جنبش و زندگی بازمی‌گرداند.

نکتهٔ اصلی مولانا این است که رحمت خداوند یکسان و یکنواخت نیست، بلکه برای هر فرد و هر حالتی، به شکلی خاص و کارساز تجلی می‌کند و نقص او را به کمال بدل می‌سازد.