M1:1978 — آدمی کو می‌نگنجد در جهان / در سر خاری همی گردد نهان

这句诗是一个充满张力的悖论，揭示了人性的伟大与渺小。鲁米刚刚将人的低级欲望比作“刺”（خار），它刺伤了灵魂的脚，阻碍了灵性的旅程。

“人”（آدمی）在这里指的不是肉身，而是人的精神或灵魂的潜能。这个潜能如此广阔，以至于“整个世界都容不下他”。这呼应了苏菲派的一个核心观念，即人是“小宇宙”（عالم صغیر），内在反映着整个“大宇宙”（عالم کبیر）。人的心一旦被神圣之光充满，其容量将超越物质世界的界限。

然而，这同一个拥有无限潜能的人，却常常“藏身于一根刺的尖端”。这根“刺”就是前文提到的那些琐碎、伤人的世俗欲望、错误的执念或感官的诱惑。它象征着任何将我们从广阔的精神世界拉回狭隘的自我中心的东西。原本可以翱翔于宇宙的灵魂，却自愿被一个微小而痛苦的执念所囚禁和定义。鲁米通过这个强烈的对比，感叹人类是何等地自相矛盾：我们拥有海洋般的灵魂，却常常满足于在瓶颈中生活。

این بیت به تضادی شگفت‌انگیز در وجود انسان اشاره می‌کند. مولانا می‌گوید انسان، این موجودی که از نظر روحی و معنوی آن‌قدر بزرگ است که کل جهان برایش کوچک است (اشاره به مقام «خلیفة الله» و اینکه عالم کبیر در عالم صغیر انسانی نهفته است)، به طرز عجیبی می‌تواند تمام این عظمت را فراموش کند و خود را در «سر یک خار» پنهان سازد.

«خار» در اینجا نماد دلبستگی‌های کوچک دنیوی، شهوات نفسانی، و موانع حقیر راه معنوی است. این خار همان «مغیلان» (بوته خار) است که در ابیات قبل، شترِ نفس به آن تمایل داشت و از گلستان معنویت که بر پشتش حمل می‌کرد، غافل بود. بنابراین، بیت بیان می‌کند که چگونه یک موجود با ظرفیت بی‌نهایت، به خاطر یک مانع یا وابستگی ناچیز، از حرکت و جولان در عالم معنا باز می‌ماند و تمام هستی‌اش تحت‌الشعاع آن امر کوچک قرار می‌گیرد. این گرفتاری، حجاب دیدن حقیقت و بهره بردن از نفحات الهی می‌شود.