M1:1986 — چون تو شیرین از شکر باشی بود / کان شکر گاهی ز تو غایب شود

这句诗是鲁米在区分两种不同层次的灵性体验。前一句诗说，灵魂本身就是喜悦的源泉（“是喜悦的赋予者，是喜悦本身，是喜悦的本质”）。这句诗则描绘了一种较低级的状态：一个人的“甜蜜”（即灵性上的喜悦或甜蜜感）是来自于“糖”（一个外在的源头，如一位精神导师、一次特殊体验，甚至是一种特定的心境）。

这种甜蜜是借来的、有条件的。它虽然真实，却不稳定，因为那个外在的“糖”随时可能“失踪”（غایب شود）。这就像月亮因太阳而发光，一旦太阳被遮蔽，月亮也就失去了光辉。鲁米用这个比喻来警示修行者，不要满足于这种依赖外物的状态。

紧接着的下一句诗（1987）就提出了更高的境界：“当你因忠诚的作为而化为糖本身，那么糖又怎会与糖分离呢？” 这就完成了从“因糖而甜”到“成为糖”的转变。真正的灵性成熟，是内在的转化，是自身成为喜悦的源泉，而非仅仅是体验喜悦。到那时，甜蜜将不再是短暂的、外来的状态，而是永恒的、内在的本质。

مولانا در اینجا دو نوع «خوشی» یا شادمانی معنوی را با هم مقایسه می‌کند. بیت قبلی از جانی سخن می‌گوید که خودش «عین خوشی» است؛ یعنی سرچشمه و ذات شادی است. این بیت اما حالت پایین‌تری را توصیف می‌کند: حالتی که در آن، شیرینی و شادی ما از یک منبع بیرونی وام گرفته شده است، درست مانند کسی که با خوردن شکر، شیرین می‌شود.

نکته‌ی اصلی اینجاست: هر آنچه بیرونی و عاریه‌ای باشد، گذرا و ناپایدار است. «شکری» که حال خوش ما به آن وابسته است — خواه یک شخص باشد، یا یک مقام، یا یک تجربه‌ی معنوی خاص — ممکن است روزی از ما گرفته شود یا «غایب» گردد. با رفتن آن شکر، شیرینی ما نیز از بین می‌رود. این شادی، یک شادی مشروط و وابسته است.

مولانا این تمثیل را برای آماده‌سازی بیت بعدی به کار می‌برد که در آن، حالت ایده‌آل را توصیف می‌کند: تبدیل شدن به خودِ شکر. هدف در عرفان، نه چشیدن شیرینی، بلکه تبدیل شدن به خود شیرینی است. این بیت یک هشدار است درباره‌ی دل بستن به احوال معنوی زودگذر (که در این بخش «نفحات» نامیده شده) به جای طلب کردن تحول ذاتی و رسیدن به مقام پایدار.