M1:251 — خواجه روزی سوی خانه رفته بود / بر دکان طوطی نگهبانی نمود

Dieser Vers bildet den Auftakt zur eigentlichen Handlung in der Geschichte vom Krämer und dem Papagei. Bis zu diesem Punkt hat Rumi den Papagei als ein außergewöhnliches Geschöpf beschrieben – intelligent, beredt und ein vertrauenswürdiger Wächter. Dieser Vers etabliert die Szene für das kommende Missgeschick: Der Meister ist abwesend, und der Papagei ist allein und mit einer Verantwortung betraut.

Die scheinbar einfache Aussage ist entscheidend, denn sie schafft die Bedingung für die darauffolgende Kette von Ereignissen. Die Abwesenheit des Meisters (Khwāja) lässt eine unvorhergesehene Situation entstehen, in der die begrenzte Natur des Papageis auf die Probe gestellt wird. Er ist ein guter Wächter unter normalen Umständen, aber seine tierische Furcht wird ihn bald überwältigen und zu dem Unglück führen, das die tiefere Moral der Geschichte in Gang setzt: die Gefahr voreiliger Urteile und die zerstörerische Kraft eines unüberlegten Wutausbruchs.

This beyt serves as the narrative trigger for the entire parable. Rumi establishes a moment of ordinary, unsupervised reality. The khwāja (master) trusts his parrot, who has already been described as intelligent and articulate, to act as a negahbān (guardian). This temporary absence of the master creates the space for the inciting incident—the cat's sudden appearance and the ensuing chaos.

The dynamic is simple but crucial: the master's authority is removed, and the subordinate (the parrot) is left in charge. This is a common narrative setup in the Masnavi, where a change in supervision or the absence of a guiding figure allows for an event that reveals the true nature of things. The parrot's role as a mere watchman, not a true owner with wisdom, will soon be tested, leading to the story's core lesson about misjudgment and superficial analogies.

এই পঙক্তিটি রুমি বর্ণিত ‘মুদি ও তোতা পাখি’-র গল্পের সূচনা করে। এখানে গল্পের মূল চরিত্রগুলির পরিচয় দেওয়া হচ্ছে এবং ঘটনার মঞ্চ প্রস্তুত করা হচ্ছে। ‘خواجه’ (খাজা) বা মনিব হলেন দোকানের মালিক, আর তোতা পাখিটি কেবল একটি পোষা পাখি নয়, সে দোকানের একজন বিশ্বস্ত প্রহরী ও খদ্দেরদের মনোরঞ্জনকারী।

এই ছত্রটি একটি সাধারণ, দৈনন্দিন পরিস্থিতি বর্ণনা করে — মালিকের অনুপস্থিতি এবং পাখির উপর অর্পিত দায়িত্ব। এই আপাত শান্ত ও স্বাভাবিক দৃশ্যটিই আসন্ন নাটকীয় ঘটনার ভিত্তি স্থাপন করে। মালিকের এই সাময়িক অনুপস্থিতিই সেই সুযোগ তৈরি করে দেয়, যার ফলে একটি বিড়াল দোকানে হানা দেয়, তোতা পাখিটি ভয় পেয়ে উড়ে যায় এবং দোকানের মূল্যবান গোলাপ তেলের শিশিগুলি ভেঙে ফেলে।

গল্পের গভীরে, এই ছত্রটি দায়িত্ব এবং তার পরিণামের একটি সূক্ষ্ম ইঙ্গিত দেয়। তোতা পাখিটিকে একটি গুরুত্বপূর্ণ দায়িত্ব দেওয়া হয়েছিল, কিন্তু পরিস্থিতি তার নিয়ন্ত্রণের বাইরে চলে যায়। পরবর্তী ঘটনাগুলি দেখায় যে, কীভাবে একটি সামান্য দুর্ঘটনা থেকে ভুল বোঝাবুঝি, ক্রোধ এবং অনুশোচনার জন্ম হয়। এইভাবেই রুমি একটি সাধারণ আখ্যানের মাধ্যমে মানুষের আচরণ এবং তার আধ্যাত্মিক তাৎপর্য তুলে ধরেন।

這兩句詩為魯米《瑪斯納維》第一卷中著名的「雜貨店主與鸚鵡」的故事拉開了序幕。魯米在此建立了一個看似平常的場景：一位店主（خواجه, Khwājeh）暫時離開，將信任的寵物鸚鵡留在店裡看管。這不僅僅是情節的設置，它還確立了鸚鵡作為代理者或看守者的角色。

在蘇菲思想的框架下，這個場景具有象徵意義。店主可以被視為神聖的臨在或理性的指導者，而鸚鵡則代表著模仿性的、尚未完全開悟的靈魂。當主人在場時，鸚鵡表現得聰明伶俐、言辭得體。然而，當這種直接的監督消失時，鸚鵡的本能反應（對貓的恐懼）將會引發一場災難。這節詩句的平靜與接下來的混亂形成鮮明對比，為魯米探討表象、模仿、誤判以及倉促懲罰等主題埋下了伏筆。

دا بیت د بقال او طوطي د مشهورې کیسې پیل دی. بقال یو طوطي لري چې په خبرو پوهیږي او د هغه سره په دوکان کې مرسته کوي. په دې بیت کې، د کیسې پېښه پیلیږي: بقال یوې ورځې خپل کور ته ځي او طوطي په دوکان کې یوازې پاتې کیږي. طوطي چې معمولاً په دوکان کې د خلکو سره خبرې کوي او د سوداګرو پام ځانته رااړوي، اوس د دوکان ساتنه کوي. دا حالت د هغه ناڅاپي پېښې لپاره زمینه برابروي چې وروسته به رامنځته شي، کله چې طوطي د یوې پیشو له ویرې د ګلابو د تیلو بوتلونه ماتوي او د بقال غصه راپاروي.

Bait ini adalah titik awal dari sebuah insiden dalam kisah "Pedagang dan Burung Bayan". Rumi dengan ringkas menetapkan keadaan: sang pemilik toko (disebut khwājah atau Tuan) tidak berada di tempat, dan burung bayan yang cerdas dan dapat berbicara itu ditinggalkan sendirian dengan tanggung jawab menjaga kedai.

Kepergian sang Tuan inilah yang menciptakan kesempatan bagi kekacauan untuk terjadi. Dalam narasi Rumi, peristiwa-peristiwa kecil dan tampaknya biasa—seperti seorang pemilik toko yang pulang untuk makan siang—sering kali menjadi pemicu untuk pelajaran spiritual yang lebih dalam. Di sini, ketidakhadiran pengawasan manusiawi menyiapkan panggung bagi serangkaian reaksi berantai yang akan menguji pemahaman si burung bayan—dan juga pembaca—tentang sebab dan akibat, penilaian yang tergesa-gesa, dan sifat keadilan.

این بیت، نقطهٔ آغازین ماجرای «بقال و طوطی» است. مولانا با زبانی ساده و روایی، وضعیتی آشنا را ترسیم می‌کند: یک مغازه‌دار (خواجه) که به طوطی خود اعتماد کامل دارد، مغازه را به او می‌سپارد و به خانه می‌رود. این بیت صرفاً یک مقدمه‌چینی داستانی نیست، بلکه شالودهٔ اعتمادی را بنا می‌کند که به زودی شکسته خواهد شد.

در نگاهی عمیق‌تر، این بیت نشان‌دهندهٔ نظمی است که پیش از وقوع یک حادثهٔ غیرمنتظره حاکم است. طوطی در جایگاه «نگهبان» قرار گرفته، مسئولیتی که به نظر می‌رسد از عهدهٔ آن برمی‌آید. اما مولانا به ما یادآوری می‌کند که حتی در منظم‌ترین شرایط، حادثه‌ای پیش‌بینی‌نشده (پریدن گربه) می‌تواند همه چیز را به هم بریزد. این بیت، آرامش قبل از طوفان است و زمینه را برای نمایش واکنش عجولانه و قضاوت سطحی «خواجه» پس از بازگشت فراهم می‌کند.

Bu beyit, Mevlana'nın meşhur "Bakkal ve Papağan" hikâyesinin başlangıcında yer alır ve olayların zeminini hazırlar. Burada anlatılan basit bir durumdur: dükkân sahibi (Farsça hâce), gündelik işlerinden biri için evine gider ve güvendiği, konuşkan papağanını dükkânın başında bekçi olarak bırakır. Beytin asıl işlevi, hikâyenin bir sonraki aşamasına, yani papağanın yalnız kalmasıyla ortaya çıkacak olan felakete zemin hazırlamaktır.

Tasavvufi bir bakış açısıyla, bu basit olay örgüsü daha derin bir anlam taşır. "Hâce" (efendi), aklı veya ruhani rehberi temsil edebilir. Onun yokluğunda, yani rehberliğin veya aklın kontrolünün zayıfladığı bir anda, nefsin veya dış dünyanın kışkırtmaları (bir sonraki beyitte gelecek olan kedi gibi) bireyi hataya sürükleyebilir. Papağanın tek başına kalması, insanın ilahi gözetimden veya mürşidinin rehberliğinden uzaklaştığında ne kadar savunmasız kalabileceğinin bir alegorisidir. Henüz bir felaket yaşanmamıştır, ancak yaşanması için gerekli koşullar bu beyitle oluşturulmuştur.