M1:2873 — آنک دیدندش همیشه بی خودند / بی‌خودانه بر سبو سنگی زدند

在此诗节中，鲁米将整个被造世界比作一个陶罐（سبو），而将神圣的实在比作浩瀚的底格里斯河。陶罐中所盛之水，不过是河中微不足道的一滴。鲁米说，那些有幸一瞥神圣之河（“祂”）的人，会立即进入一种“忘我”（بی خود）的境界——这是一种超越了狭隘自我意识的狂喜状态。

在这种状态下，他们会“忘我地”将石头掷向陶罐。这块石头象征着一种出于神圣“嫉妒”（غیرت）或热忱的行为，旨在打破有限的、分离的自我。他们无法再容忍将无限的神圣实在局限于一个渺小、不完美的个体容器中。因此，打破陶罐并非破坏行为，而是一种解放：它将水滴归还于河流，将有限的自我消融于无限的本源之中。正如鲁米在接下来的诗句中所言，这种“破碎”实际上是一种真正的“完整”。

در ادامهٔ تمثیل مردی که سبوی آب دجله را به خلیفه در بغداد هدیه می‌دهد، مولانا اکنون به اوج عرفانی داستان می‌رسد. «سبو» نماد وجود محدود، دانش جزئی و دستاوردهای فردی ماست. «دجله» یا «دریا» نماد حقیقت بیکران الهی است.

این بیت می‌گوید کسانی که حتی گوشه‌ای از آن دریای حقیقت را مشاهده می‌کنند (دیدندش)، از خودیّت و منیّت خود رها می‌شوند (بی‌خودند). این بی‌خودی یک حالت مستی و جذبهٔ روحانی است که در آن، فرد دیگر به وجود مستقل و محدود خود اهمیتی نمی‌دهد. در این اوج تجربهٔ عرفانی، عارف «بی‌خودانه» و نه از روی حسابگری، سبوی وجود خود را با سنگی در هم می‌شکند. این شکستن، عملی از سر نابودی نیست، بلکه رها شدن از قفس «من» برای پیوستن به کل است. این کار از روی «غیرت» (چنان که در بیت بعد می‌آید) انجام می‌شود؛ یعنی عارف تحمل نمی‌کند که در حضور دریای بیکران، قطرهٔ ناچیز خود را به حساب آورد.

بنابراین، شکستن سبو نماد «فنا» است: محو کردن خودبینی و دانش محدود در برابر علم و وجود مطلق الهی. این شکستن، در نگاه مولانا، عینِ کمال و «درستی» است، زیرا تنها با شکستن این ظرف محدود است که می‌توان به بی‌نهایتیِ آب حیات دست یافت.