M1:2938 — میوه معنی و شکوفه صورتش / آن شکوفه مژده‌، میوه نعمتش

这节诗是鲁米（Rumi）用以阐明“形式”（صورت, ṣūrat）与“内涵”（معنی, maʿnī）这对核心苏非（Sufi）概念的比喻的顶点。在前后诗节中，他将这一关系比作花与果。花朵（شکوفه, shukūfa）美丽而引人注目，但它的存在是为了预示果实的到来。它本身不是最终目的，而是一个“佳音”（مژده, muzhda），一个承诺。

真正的“恩荣”或滋养（نعمت, niʿmat）在于果实，也就是“内涵”。正如花朵必须凋谢，果实才能结出；同样，外在的形式——无论是人的肉体、宗教的仪式，还是语言的表象——都必须被“打破”或超越，才能显露出其内在的、永恒的灵魂或真谛。鲁米在此提醒我们，不要执着于外在的形式，而应视其为通向更深刻实相的指引。形式是必要的开端，但真正的价值在于它所指向的内在精髓。

مولانا در این بخش از مثنوی، برای توضیح رابطهٔ میان عالم ظاهر و عالم معنا، از تمثیل زیبای شکوفه و میوه استفاده می‌کند. همان‌طور که در طبیعت، شکوفه پیش از میوه ظاهر می‌شود و نویدبخش رسیدن آن است، «صورت» یا همان پدیده‌های ظاهری و مادی نیز جلوه‌ای از «معنا» یا حقیقت باطنی هستند.

• شکوفه به مثابه صورت: شکوفه زیباست اما گذراست و هدف نهایی نیست. او «مژده» می‌دهد، یعنی خبر از چیزی بزرگ‌تر و ماندگارتر در آینده دارد. در عرفان، جسم، عبادات ظاهری، و کل عالم مادی، «صورت»‌هایی هستند که به حقیقتی برتر اشاره دارند.
• میوه به مثابه معنا: میوه، اصل، هدف و «نعمت» واقعی است. برای رسیدن به آن، شکوفه باید بریزد و فدا شود. به همین ترتیب، برای درک حقیقت و رسیدن به باطن (معنا)، باید از دل‌بستگی به ظواهر (صورت) عبور کرد. همان‌طور که بیت قبلی و بعدی اشاره می‌کنند، تا تن نشکند، جان سر بر نمی‌آورد و تا شکوفه نریزد، میوه پدیدار نمی‌شود.

این تمثیل، یکی از اصول بنیادین اندیشهٔ مولاناست: ارزش نهایی در باطن و معنا نهفته است، و صورت‌ها تنها راهنما و پلی برای رسیدن به آن حقیقت هستند.