M1:545 — پس ببین کین مسخ کردن چون بود / پیش آن مسخ این به غایت دون بود

鲁米在此深化了“变形”（مسخ, maskh）的概念，将其从一个单纯的神话或惩罚故事，提升为一个深刻的灵性议题。

在前面的诗句中，他提到一个女人因恶行被神变为金星（زهره）的故事，以此为例说明了物理层面的变形。然而，他迅速指出，这种外在形态的改变，远不如另一种更为根本、更为悲剧的变形来得严重。那种真正的、内在的变形，是一个人主动选择的结果：灵魂本应飞升至“至高的天轮”（چرخ برین），回归其神圣源头，却反而沉沦于“水与泥”（آب و گل）构成的物质世界，即“最低的深渊”（اسفلین）。

这节诗句是一个结论性的对比。它要求读者看清：与这种自我招致的灵性堕落——即放弃神圣潜能、拥抱尘世欲望——相比，传说中那种肉体上的惩罚性变形简直不值一提。“那”变形（آن مسخ）指的是灵魂的沉沦，“这”变形（این مسخ）指的是肉体的改变。因此，这节诗句的核心论点是：最可怕的惩罚不是来自外部的神力，而是源于我们内心的背叛，即背叛自己高贵的灵性本质。

مولانا در اینجا دو نوع «مسخ» یا دگرگونی را با هم مقایسه می‌کند تا نشان دهد که سقوط معنوی و باطنی انسان بسیار فاجعه‌بارتر از تغییر شکل ظاهری اوست.

در ابیات قبل، او به داستان زنی اشاره می‌کند که به خاطر گناهانش، خداوند او را «مسخ» کرد و به سیارهٔ زهره تبدیل نمود. این یک مسخ جسمانی و بیرونی است. اما مولانا بلافاصله استدلال می‌کند که این نوع تغییر شکل، هرچند عجیب، در برابر مسخ واقعی که انسان بر سر روح خود می‌آورد، هیچ است. آن مسخ حقیقی، سقوط از مقام والای انسانی و «رشک عقول» بودن به مرتبهٔ پست مادی‌گرایی و تعلق به «آب و گل» است. این یک دگردیسی درونی است که در آن، روح آسمانی انسان اسیر خواسته‌های نفسانی و زمینی می‌شود.

بنابراین، این بیت یک هشدار است: بزرگترین مسخ و زشت‌ترین دگرگونی، از دست دادن جوهر انسانی و سقوط روحانی است، نه تغییرات فیزیکی. وزیری که در این داستان با مکر و حیله‌گری روح خود را آلوده کرده، دچار همان مسخ درونی و به مراتب بدتر شده است، حتی اگر ظاهرش انسانی باقی مانده باشد.