Читати› Daftar 5› Історія про рабиню, яка злягалася з ослом господині, і навчила його схожим на людські бажання, використовуючи гарбуз на члені осла, щоб той не перевищував розміру. Господиня помітила це, але не побачила хитрощі з гарбузом. Вона під приводом відправила рабиню подалі, а сама зійшлася з ослом без гарбуза і ганебно загинула. Рабиня повернулася пізно ввечері і голосила: «О моя душа, о світло очей моїх, ти бачила члена, але не бачила гарбуза, ти бачила статевий орган, але не бачила іншого! Кожен недосконалий проклятий». Тобто, кожен недосконалий погляд і розуміння проклятий, інакше очевидно недосконалі тілом помилувані, а не прокляті. Читай: «На сліпого немає провини», що заперечує провину, прокляття, докір і гнів› Бейт 1392
M5:1392 — در ره نفس ار بمیری در منی / تو حقیقت دان که مثل آن زنی
M5:1392
Значення · به زبانِ تو — Вашою мовою · AI
این بیت به صراحت میگوید که اگر کسی در مسیر پیروی از نفس امّاره و خودبینی جان بدهد، سرنوشت حقیقیاش همچون مرگ خفتبار آن زن در داستان خواهد بود.
مولانا در این بیت، نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی داستان تکاندهندهی کنیزک و خاتون را بیان میکند. داستان زنی که از روی حسادت و شهوترانی کور، بدون در نظر گرفتن عواقب و حدود، با خر جمع شد و به شکلی فجیع هلاک گردید، به یک تمثیل قدرتمند برای سرنوشت روح انسان تبدیل میشود.
«نفس» در اینجا همان نفس بهیمی یا حیوانی است که مولانا آن را به «خر نر» تشبیه کرده است. پیروی از این نفس، بدون مهار عقل و شرع (که در داستان به شکل «کدو» نمادپردازی شده)، انسان را به ورطهی هلاکت میکشاند. «مردن در راه نفس» صرفاً مرگ فیزیکی نیست، بلکه مرگ معنوی و روحانی است؛ یعنی تباه شدن انسانیت فرد در خودپرستی و شهوات.
عبارت کلیدی «در منی» به همین معنا اشاره دارد. «منی» یا خودبینی، ریشهی تمام خواستههای نفسانی است. کسی که زندگیاش صرفاً در خدمت «من» و ارضای بیحد و مرز آن باشد، در حقیقت روح خود را به دست نیرویی حیوانی و ویرانگر سپرده است. مرگ او، مانند مرگ آن زن، مرگی «با صد فضاحت» خواهد بود، چرا که او گوهر انسانیت خود را فدای شهوتی پست کرده است. این مرگ، شهادت در راه حق نیست، بلکه هلاکت در راه باطل است و در روز رستاخیز، این حقیقت زشت آشکار خواهد شد.
- نفس
- در اینجا، نفس امّاره؛ غریزه و امیال حیوانی و خودپرستانه در انسان.
- منی
- خودپرستی، خودبینی، اِگو.
- مثل
- مانند، شبیه.
Обговорення — Запитайте про цей бейт — відповіді з «Маснаві», кожен вірш цитується
Ваша розмова залишається на цьому пристрої, доки ви нею не поділитеся.
Про що питали читачі0
Ще ніхто не ділився запитаннями — ваше може бути першим.