Читати Daftar 6 Після їхнього тривалого приховування в китайських землях, у столичному місті, і після того, як терпіння старшого закінчилося, він сказав: 'Я йду, прощавайте! Я сам з'явлюся цареві', але 'моя нога досягне моєї мети, або я схилю голову, як серце, від болю', і настанови братів не принесли йому користі: 'О той, хто дорікає закоханим, залиш народ, якого Бог ввів в оману, як ти його направиш?' і т.д. Бейт 4151

M6:4151 — جمله اندر کار این دعوی شدند / گردن خود را بدین دعوی زدند

جمله اندر کار این دعوی شدندگردن خود را بدین دعوی زدند
✦ Відобразити цей бейт мовою Українська

M6:4151

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — з його записаних лекцій по Маснаві

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: همگان در پیِ این ادعا افتادند، و جان خود را در راهِ این ادعا فدا کردند.

معنا: این بیت هشداری است دربارهٔ ادعاهای بی‌مورد و بی‌اساس که می‌تواند به بهای جان افراد تمام شود و عواقب مهلکی در پی داشته باشد.

شرح

این بیت، از زبان برادرانِ بزرگ‌تر که شاهزاده‌ای سودایی را پند می‌دهند، فریاد هشداری است در مثنوی. مولانا، با نقل این سخنان، به ما گوشزد می‌کند که چگونه ادعاهای بی‌بنیان و جاه‌طلبانه، می‌تواند به قیمت جان‌های بی‌شماری تمام شود. عبارت «گردن خود را بدین دعوی زدند» تصویر هولناکی از سرنوشت کسانی است که بر مبنای غرور و بی‌دانشی، پا به میدان می‌گذارند و خود و دیگران را به هلاکت می‌افکنند. پیش از این بیت، مولانا از «خندقی پر ز سرهای بریده» سخن می‌گوید که نتیجهٔ مستقیم همین غلو و ادعاهای بی‌جا بوده است.

من بارها گفته‌ام و باز هم می‌گویم، جان آدمی گران‌بهاست. حتی اگر پادشاهی به بهانهٔ «مصلحت»، «صد خون کند»، این کار به هیچ وجه از قبح آن نمی‌کاهد. این بیت در حقیقت، فریاد وجدان اخلاقی مولاناست در برابر ارزان‌شمردن جان. دعویِ (ادعا) مورد اشاره در اینجا، نه یک بحث فلسفیِ صرف، بلکه هر نوع ادعای بی‌جا و بی‌باکانه است که مسیر طبیعی هستی و اخلاق را به هم می‌ریزد. پند برادران روشن است: «این‌چنین دعوی میندیش و میار» — چنین ادعایی را نه در سر بپروران و نه به عمل درآور. زیرا عاقبت آن، جز هلاکت و تباهی نیست. مولانا در اینجای مثنوی، همچون یک مربی اخلاق، بر ما فرض می‌داند که عواقب سنگین بی‌احتیاطی و جاه‌طلبی‌های بی‌مورد را از چشم اعتبار ببینیم و از تکرار تاریخ خون‌بار اجتناب کنیم. همان‌گونه که قرآن می‌فرماید: «و لا تلقوا بایدیکم الی التهلکه»، خود را به دست خویش به هلاکت میفکنید.

نکات کلیدی

  • ادعاهای بی‌اساس، جان‌ها را به خطر می‌اندازد.
  • غرور و شتاب‌زدگی در پیگیری مقاصد، عواقب مرگبار دارد.
  • جان آدمی مقدس و گران‌بهاست و نباید ارزان پنداشته شود.
  • نمی‌توان به بهانهٔ مصلحت یا جاه‌طلبی، خون انسان‌ها را ریخت.
  • از سرنوشت مدعیان بی‌باک باید عبرت گرفت.

Sources: d6-s93 · 42:49:00 d6-s93 · 39:05:00 d6-s93 · 45:00:00

به زبانِ تو — Вашою мовою · AI

Обговорення — Запитайте про цей бейт — відповіді з «Маснаві», кожен вірш цитується

Ваша розмова залишається на цьому пристрої, доки ви нею не поділитеся.

Про що питали читачі

Ще ніхто не ділився запитаннями — ваше може бути першим.