پڑھیے› دفتر ۱› فرید الدین عطار قدس اللہ روحہ کے قول کی تفسیر: تو صاحبِ نفس ہے اے غافل، خاک و خون میں مبتلا ہو، کیونکہ صاحبِ دل اگر زہر بھی پیے تو وہ شہد بن جاتا ہے› بیت ۱۶۱۲
M1:1612 — در تو نمرودیست آتش در مرو / رفت خواهی اول ابراهیم شو
M1:1612
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت هشدار میدهد که تا زمانی که به کمال معنوی نرسیدهای، از رویارویی با آزمونهای سخت و خطرات روحانی پرهیز کن، زیرا این کار نیازمند تحول درونی و ایمانی ابراهیمگونه است.
مولانا در این بیت از داستان قرآنی نمرود و ابراهیم (ع) بهره میگیرد تا تفاوت میان انسان کامل و سالک مبتدی را نشان دهد. آتش، نماد آزمونهای سخت، امیال نفسانی، و خطرات راه سلوک است. نمرود، نماد نفس اماره و طاغی درون انسان است که او را به سوی نابودی میکشاند.
پیام اصلی این است: تا زمانی که «نمرود» نفس بر وجود تو حاکم است، نزدیک شدن به «آتش» تجربههای معنوی خطرناک، تو را میسوزاند و هلاک میکند. تنها کسی میتواند با سلامت از این آتش عبور کند که همچون ابراهیم، وجود خود را از شرک و نفسپرستی پاک کرده و به مقام تسلیم و دوستی با حق (خلیلالله) رسیده باشد. برای ابراهیم، آتش به گلستان تبدیل شد، اما برای دیگران، همان آتش سوزاننده است.
بنابراین، مولانا به سالک هشدار میدهد که از تقلید کورکورانه از عارفان کامل بپرهیزد. کارهایی که برای یک «صاحبدل» همچون نوشیدن شهد است، برای یک فرد ناقص و ناپخته، زهر کشنده خواهد بود. پیش از ورود به میدانهای خطیر، باید ابتدا خود را ساخت و به پختگی و کمال درونی رسید.
- نمرودیست
- نمرودی هست؛ اشاره به نفس سرکش و طغیانگر درون
- مرو
- نرو
- رفت خواهی
- اگر میخواهی بروی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.