پڑھیے› دفتر ۱› فرید الدین عطار قدس اللہ روحہ کے قول کی تفسیر: تو صاحبِ نفس ہے اے غافل، خاک و خون میں مبتلا ہو، کیونکہ صاحبِ دل اگر زہر بھی پیے تو وہ شہد بن جاتا ہے› بیت ۱۶۲۰
M1:1620 — ای مری کرده پیاده با سوار / سر نخواهی برد اکنون پای دار
M1:1620
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت به انسان ناقص و ناپخته هشدار میدهد که از رقابت و همچشمی با انسان کامل و پخته دست بردارد، زیرا در این رویارویی نابود خواهد شد.
این بیت در ادامهی مقایسهی میان «انسان کامل» و «انسان ناقص» آمده است. مولانا انسان ناقص را به فردی پیاده تشبیه میکند که گستاخانه به رقابت با یک سوارکار برخاسته است. این تصویری از یک نبرد نابرابر و از پیش باخته است.
پیام اصلی این است که انسان ناآزموده و اسیر نفس، نباید کارهای اولیای الهی و انسانهای کامل را تقلید کند. همانطور که در ابیات قبل گفته شد، اگر انسان کاملی چون ابراهیم به آتش قدم بگذارد، آتش برایش گلستان میشود (ورد احمر آورد)، اما اگر فرد ناقصی همان کار را بکند، جز خاکستر چیزی نصیبش نمیشود. این رقابت (مری کردن)، نه تنها بیفایده، بلکه مرگبار است. مولانا هشدار میدهد: «سر نخواهی برد»، یعنی در این مسیر، هستی معنوی خود را از دست خواهی داد. بنابراین، بهترین کار برای فرد ناقص، توقف و تأمل است: «اکنون پای دار»، یعنی همین حالا دست نگه دار و جایگاه خود را بشناس.
- مری کرده
- جدل کرده، ستیزه و رقابت کرده
- سر نخواهی برد
- جان سالم به در نمیبری، موفق نمیشوی، نابود میشوی
- پای دار
- بایست، توقف کن، پافشاری نکن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.