پڑھیے› دفتر ۱› خلیفہ کا تحفہ قبول کرنا اور اس تحفے اور اس گھڑے سے کمال بے نیازی کے ساتھ عطاء فرمانا› بیت ۲۸۸۵
M1:2885 — زانک سگ چون سیر شد سرکش شود / کی سوی صید و شکار خوش دود
M1:2885
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
在灵性追寻的道路上,如果让肉体欲望(好比猎犬)完全满足,它就会变得懒惰和悖逆,不再服务于更高的目标。
在《玛斯纳维》的这个部分,鲁米正在探讨灵性与肉体欲望之间的关系。他将人的肉体本能,尤其是对食物和物质享受的渴望,比作一条猎犬。
这句诗是上述比喻的高潮。猎犬对于猎人来说,只有在保持适度饥饿时才是有用的。一条饥肠辘轆的狗会敏锐、专注、渴望追捕猎物。然而,一旦把它喂得太饱(سیر شد),它的本性就会改变:它不再是合作的伙伴,反而变得“桀骜不驯”(سرکش),懒散地躺下,对狩猎(صید و شکار)——即灵性追求的象征——毫无兴趣。它失去了动力和目的。
鲁米借此告诫求道者,必须审慎地对待自己的肉体需求。完全的放纵会熄灭灵性的火焰。就像猎人必须控制他的猎犬一样,求道者也必须驾驭自己的肉身,使其保持一种“神圣的不满足感”,从而驱使自己不断追寻真理。过度安逸和饱足是灵性道路上的陷阱,它会使灵魂的“猎犬”变得迟钝和无用。
- سرکش
- 字面意思是“摇头”,引申为桀骜不驯的、叛逆的、不服从的。在这里指猎犬因饱足而不再听从主人的命令。
- دود
- 动词“跑”(دویدن)的现在时第三人称单数形式。在这里意为“奔跑”、“冲刺”。
این بیت میگوید که نفس انسان مانند سگ شکاری است؛ اگر آن را با لذتهای دنیوی سیر کنی، از وظیفهی اصلی خود که شکار معانی معنوی است باز میماند و سرکشی میکند.
مولانا در ابیات پیشین، نفس اماره (the commanding soul) را به سگی تشبیه کرده است که ابزار ما برای «شکار» در این عالم است. این «شکار» میتواند کسب معرفت، فضائل اخلاقی یا هر هدف والای دیگری باشد. همانطور که یک سگ شکاری برای اینکه تیز و فرمانبردار بماند باید کمی گرسنه نگه داشته شود، نفس انسان نیز چنین است.
این بیت به صراحت این تمثیل را تکمیل میکند: اگر سگ را بیش از حد غذا بدهی و کاملاً سیرش کنی، دیگر انگیزهای برای دویدن و شکار کردن نخواهد داشت و حتی ممکن است از صاحبش نافرمانی کند. به همین ترتیب، اگر انسان نفس خود را در لذتهای مادی و جسمانی غرق کند، این «سیری» باعث سستی، تنبلی و طغیان روح میشود. دیگر شوق و توانی برای حرکت در مسیر معنوی و طلب حقایق باقی نمیماند. گرسنگیِ کنترلشده (که در عرفان از آن به «جوع» یا روزهداری تعبیر میشود) ابزاری برای تیز کردن و مطیع ساختن نفس است تا بتواند به اهداف عالیتر خود برسد.
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
- سرکش
- نافرمان، متمرد، یاغی
- کی
- چطور، چگونه (در اینجا با معنای نفی و انکار آمده: هرگز)
- خوش دود
- با میل و رغبت بدود، با اشتیاق حرکت کند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.