M1:526 — ور نبودی او کبود از تعزیَت / کی فسردی همچو یخ این ناحیَت

这句诗紧接着前文的比喻，将受造的存在（هستی）比作一个“盲目且青紫”（کور و کبود）之物。在这里，鲁米深化了“青紫”（کبود）这一意象，将其与“哀悼”（تعزیت）联系起来。“青紫”不仅是受伤的痕迹，更是一种因与绝对本源分离而产生的内在悲伤与不完美的状态。

诗句的逻辑是：如果受造之物不是处于这种“青紫”的哀悼状态，它就不可能像冰一样“冻结”和凝固。这里的“冻结”象征着保持独立的、有限的形态。反之，如果它没有这种内在的缺陷和距离感，就会像前一节诗所说，在真理的太阳（神圣实在）面前彻底“融化”（بگداختی），失去自身的存在。因此，正是我们的有限性、不完美和分离之苦，才使得我们作为个体得以存在。

从苏菲思想的角度看，这并非颂扬不完美，而是揭示其在灵性道路上的悖论性功能。这种因分离而生的“哀悼”状态，正是驱动灵魂寻求回归的动力。它既是存在的条件，也是需要被超越的障碍。这片“冻结的区域”（این ناحیت）就是我们所处的有限世界，它之所以能维持其固态，全因其本质上远离了那能融化一切的“太阳”。

این بیت ادامهٔ توصیف «هستی» ما در برابر «هستی» مطلق خداوند است. در بیت قبل، مولانا وجود ما را در برابر وجود الهی، «کور و کبود» توصیف کرد. در اینجا بر وجه «کبود» تمرکز می‌کند.

«کبود» در اینجا هم به معنای رنگ تیره و بی‌فروغ است و هم به معنای ماتم‌زدگی و اندوه. «تعزیت» نیز به همین معنای سوگواری اشاره دارد. این سوگواری، غمِ دوری و جدایی از اصل و مبدأ الهی است. مولانا می‌گوید اگر وجود ما این حجابِ تیرگی و اندوهِ جدایی را نداشت، هرگز نمی‌توانست به صورت جهانی سرد و منجمد (مانند یخ) پدیدار شود. در واقع، این سردی و انجماد، لازمهٔ وجود داشتن در این «ناحیت» یا جهان مادی است.

به بیان دیگر، گرمای خورشید حقیقت الهی آن‌قدر شدید است که هر چیزی را در خود ذوب و محو می‌کند. تنها چیزی که می‌تواند در برابر آن «باقی» بماند، وجودی است که به دلیل دوری، سرد و منجمد شده باشد. پس این جهانِ یخ‌زده و ماتم‌زده، خود نشانه‌ای از جدایی از آن آفتاب حقیقت است.