پڑھیے› دفتر ۱› اس مکر میں وزیر کے نقصان کا بیان› بیت ۵۵۰
M1:550 — وزر او و صد وزیر و صدهزار / نیست گرداند خدا از یک شرار
M1:550
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
人类所有的筹谋、权力和影响力,无论多么庞大,在神无限的力量面前,都脆弱得不堪一击,随时可能被彻底摧毁。
这句诗出现在鲁米驳斥世俗野心的一段论述中。此前,他将追逐物质世界的人比作精神上的“蜕变”(مسخ),是一种自甘堕落,从高贵的灵性生命沦为卑下的“水与泥”。这些人自以为能“征服世界”,建立不朽功业。
这句诗正是对这种狂妄的当头棒喝。诗中的“重负”(وزر)一词,既指维齐尔(وزیر,即宰相或大臣)的官职与权力,也双关其字面意思“负担”与“罪孽”。鲁米说,不仅是这个维齐尔,哪怕他有一百、十万个同谋,他们共同构建的权力大厦,在神看来也微不足道。神只需“一星火花”(یک شرار),就能将其彻底倾覆。这个“火花”意象极为有力,它象征着神难以预料、看似微小却具有毁灭性力量的介入——或许是一场意外,一次失势,一种疾病,或任何足以让尘世规划化为泡影的天意。它揭示了人类权势的根本脆弱性和虚幻性。
因此,这句诗的核心教诲是关于“托靠”(توکل)与谦卑。它劝诫人们不要依赖自己的计谋与权势,因为这些在神的全能面前毫无保障。真正的力量与安宁,源于认识到自身的渺小,并将最终结果交托于神圣的意志。后续的诗句也强化了这一点,说明神能将毒药变为甘露,将猜疑变为确信,祂的作为超越凡人的因果逻辑。
- وزر
- (Wizr)一个双关语。其一意为“重负、负担、罪孽”;其二与“وزیر”(wazīr,维齐尔,大臣)同源,指代其职位与权力。此处兼含二义。
- شرار
- (Sharār)火花,火星。在此象征着神旨中微小却具决定性与毁灭性力量的事件。
تمام قدرت و سنگینی گناه وزیر و هزاران نفر دیگر مانند او، در برابر قدرت خداوند هیچ است و با جرقهای از ارادهٔ الهی نابود میشود.
این بیت در ادامهٔ انتقاد مولانا از وزیری است که با مکر و حیله قصد نابودی مسیحیان را داشت. مولانا جاهطلبی و قدرتنمایی این وزیر را به کوهی از برف تشبیه میکند که با یک نگاه خورشید حقیقت آب میشود. در این بیت، مولانا با استفاده از ایهام کلمهٔ «وزر» که هم به معنای «وزیر» و هم به معنای «بار سنگین گناه» است، تأکید میکند که نه فقط این وزیر، بلکه صدها هزار نفر مثل او با تمام قدرت و بار گناهانشان، در برابر ارادهٔ خداوند پشیزی ارزش ندارند.
خداوند میتواند با «یک شرار»، یعنی با کوچکترین جلوهٔ قهر و قدرتش، تمام این بنای عظیم مکر و قدرت دنیوی را نیست و نابود کند. این جرقه نماد قدرت بینهایت الهی در برابر ضعف و ناپایداری قدرتهای زمینی و مادی است. پیام اصلی این است که انسان نباید به قدرت، تدبیر و کید خود مغرور شود، زیرا همهٔ اینها در مقابل خواست خداوند بیاثر و فانی است.
- وزر
- در اینجا دو معنی دارد: ۱. وزیر، دستیار پادشاه ۲. بار سنگین گناه
- شرار
- جرقهٔ آتش
- نیست گرداند
- نابود میکند، از بین میبرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.