پڑھیے› دفتر ۲› حق تعالیٰ کا حضرت موسیٰ علیہ السلام کو اس چرواہے کی خاطر عتاب کرنا› بیت ۱۷۵۲
M2:1752 — تا توانی پا مَنِه اندر فَراق / اَبْغَضُ الْاَشْیاء عِندي الطَّلاق
M2:1752
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت از زبان خداوند به موسی گفته میشود و او را سرزنش میکند که چرا با سختگیری خود، باعث جدایی میان یک بندهی سادهدل و معبودش شده است.
این بیت بخشی از داستان «سرزنش کردن خداوند به موسی به خاطر آن چوپان» است. موسی (ع) چوپانی را میبیند که با زبانی بسیار ساده و به دور از ادب عارفانه با خدا راز و نیاز میکند. موسی با تکیه بر ظاهر شریعت، چوپان را به شدت ملامت میکند و باعث میشود که او از ترس و شرم، از خدا روی بگرداند.
در اینجاست که وحی از سوی خداوند بر موسی نازل میشود و او را توبیخ میکند که: «تو برای وصل کردن آمدی یا فصل کردن؟» بیت مورد نظر، اوج این پیام الهی است. خداوند به موسی هشدار میدهد که تا میتواند باید از ایجاد «فراق» و جدایی پرهیز کند. سپس با نقل حدیثی مشهور («اَبغَضُ الحَلالِ اِلَی اللهِ الطَّلاق» که در اینجا کمی تغییر یافته)، این نکته را تأیید میکند که «طلاق» و جدایی، منفورترین امور نزد اوست.
مولانا در اینجا مفهوم «طلاق» را از معنای فقهی آن (جدایی زن و شوهر) فراتر برده و به هر نوع جدایی و گسست، بهویژه جدایی میان بنده و خدا، تعمیم میدهد. پیام اصلی این است که هدف دین، ایجاد پیوند و «وصل» است، نه داوریهای ظاهری که به «فصل» و دوری میانجامد. خداوند به موسی میفهماند که راه رسیدن به او یکی نیست و هر کس از مسیری و با زبانی خاص با او ارتباط برقرار میکند و نباید این رابطهی خالصانه را به بهانهی آداب و رسوم ظاهری، قطع کرد.
- فَراق
- جدایی، دوری
- مَنِه
- نگذار، قرار مده (فعل نهی از مصدر «نهادن»)
- اَبْغَضُ الْاَشْیاء
- منفورترین چیزها، دشمنداشتهترین امور
- عِندي
- نزد من، پیش من
- الطَّلاق
- جدایی، طلاق
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.